Αρθογραφία - Συνεντεύξεις

Συνέντευξη Φίλιππου Σαχινίδη στην εφημερίδα FREE SUNDAY και στη δημοσιογράφο Αγγελική Σπανού, στις 03 Μαΐου 2015

-Ποιο σενάριο θεωρείτε επικρατέστερο; Ρήξη, συμφωνία ή/και εκλογές;

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεν έχει εντολή για ρήξη δηλαδή έξοδο από τη ευρωζώνη, ή χρεοκοπία εντός της ευρωζώνης που μαθηματικά θα μας οδηγήσει στο τέλος και εκτός Ευρώπης. Δεν έχει εντολή να μας γυρίσει δεκαετίες πίσω. Η εντολή της είναι για επίτευξη συμφωνίας η οποία θα βοηθήσει τη χώρα να βγει από την επταετή ύφεση, να στηρίζεται πλέον στις δικές της δυνάμεις ώστε να βγει στις αγορές.

-Διαπραγμάτευση για πρώτη φορά που λέει ο ΣΥΡΙΖΑ ή χάσιμο χρόνου σε βάρος της οικονομίας που λέει η αντιπολίτευση;

Διαπραγμάτευση σκληρή και μάλιστα σε πολύ πιο αντίξοες συνθήκες έκανε και η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου προκειμένου να πεισθεί η Ευρώπη να δημιουργήσει το μηχανισμό στήριξης.

Να υπενθυμίσω ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2009 ήταν 36 δις και η χώρα ήταν παντελώς αναξιόπιστη λόγω των πλαστών στατιστικών στοιχείων μέχρι το 2009, όπως επιβεβαίωσε η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Παρά τις αντίξοες συνθήκες, η τότε κυβέρνηση πέτυχε δάνεια ύψους 240 δις ευρώ και τη μεγαλύτερη διαγραφή χρέους που έγινε ποτέ. Όποιος πιστεύει ότι αυτά έγιναν χωρίς σκληρές διαπραγματεύσεις ζει σε άλλο κόσμο.

Σήμερα, οι συνθήκες διαπραγμάτευσης είναι ασύγκριτα πιο ευνοϊκές, οπότε είναι ακατανόητη η προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να τις εμφανίσει ως τιτάνια προσπάθεια.

Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις αυτές είναι εξίσου κρίσιμες για τους πολίτες γιατί όσο διατηρείται και ενισχύεται η αβεβαιότητα και η έλλειψη ρευστότητας στην οικονομία τόσο απομακρύνεται η έξοδος από την κρίση. Η αβεβαιότητα και η περιορισμένη ρευστότητα από την αρχή αυτής της κρίσης ήταν τα πιο υφεσιακά μέτρα που έπληξαν την οικονομία.

-Πώς προδιαγράφεται το μέλλον μας; Κάπως σαν σύρσιμο μέσα στο ευρώ;

Η Ελλάδα ολοκλήρωσε την προσαρμογή μηδενίζοντας τα μεγάλα δίδυμα ελλείμματα που την οδήγησαν σε αδυναμία δανεισμού από τις αγορές. Τώρα ήρθε η ώρα και για την Ελλάδα να επωφεληθεί από τα χαμηλά επιτόκια και τα άφθονα κεφάλαια τα οποία υπάρχουν ως αποτέλεσμα της πολιτικής ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Αυτό προϋποθέτει μια συμφωνία με τους θεσμικούς δανειστές η οποία θα οδηγήσει την Ελλάδα σε τροχιά εξόδου στις αγορές. Δεν τελειώνεις με τα Μνημόνια σκίζοντάς τα ή καταργώντας τα με ένα άρθρο, αλλά όταν πετυχαίνεις να δανείζεσαι από τις αγορές.

-Δεν έχει δίκιο να πει κανείς ότι μετά από πέντε χρόνια αδιέξοδης λιτότητας δεν γινόταν παρά να συμβεί ένα άγριο ξέσπασμα;

Η δημοσιονομική προσαρμογή που ακολούθησε η Ελλάδα ήταν πολύ βίαιη εξαιτίας του πρωτοφανούς δημοσιονομικού εκτροχιασμού ειδικά της διετίας 2007-2009.

Ωστόσο, δεν ήταν γραπτό η κρίση να διαρκέσει τόσα πολλά χρόνια. Αναζητήστε τα αίτια στην έλλειψη συναίνεσης και την πολιτική αστάθεια στη χώρα. Πόσες κυβερνήσεις αλλάξαμε από την αρχή της κρίσης; Και συγκρίνετε με ό,τι συνέβη στις άλλες χώρες που μπήκαν σε πρόγραμμα μετά από εμάς και έχουν ήδη βγει από αυτό ή ετοιμάζονται να βγουν.

Έχουμε ποτέ αναλογιστεί πόση λιτότητα προκάλεσαν η έλλειψη συναίνεσης και η πολιτική αστάθεια;

-Προφανώς και είναι κουρασμένοι οι εταίροι μας από τον ελληνικό μπελά. Αλλά και ο ελληνικός λαός δεν έχει εξουθενωθεί; Πώς ξεπερνιέται αυτή η διπλή κόπωση;

Η κρίση προκαλεί πόνο και κόπωση. Όμως, την κόπωση την ενέτεινε η πολιτική αστάθεια, η οποία καλλιεργήθηκε από συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις που αποφάσισαν να μετατρέψουν την μεγαλύτερη κρίση της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες σε εργαλείο αποκόμισης κομματικών κερδών. Κτίστηκαν πολιτικές καριέρες πάνω στην κρίση, στην πραγματικότητα πάνω στις πλάτες τους Ελληνικού Λαού που το πλήρωσε με την παράταση της κρίσης και της ύφεσης. Αν  η Ελλάδα είχε καταφέρει να διασφαλίσει στοιχειώδεις συναινέσεις από το ξέσπασμα της κρίσης ως προς τα αίτια που μας οδήγησαν σε αυτό το σημείο και οι πολιτικές δυνάμεις συμφωνούσαν σε ένα ελάχιστο πλαίσιο αλλαγών στο κράτος και την οικονομία για να ανασυνταχθεί η χώρα τώρα θα ήμασταν στη θέση της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας.

Όμως ακόμη και τώρα η επίτευξη συναινέσεων είναι απαραίτητη ώστε να δοθεί ένα τέλος στην πολύχρονη κρίση και να ανακτήσουμε τη θέση μας μεταξύ των υπολοίπων χωρών της Ευρώπης.

-Συμφωνείτε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κινδυνεύει μόνο από τον εαυτό του αφού δεν έχει ισχυρό αντίπαλο;

Ο ΣΥΡΙΖΑ σε πολλά θυμίζει το μάγμα του ηφαιστείου. Σε μικρό χρονικό διάστημα κατάφερε να συσπειρώσει κοινωνικές δυνάμεις με διαφορετικές αφετηρίες και διαφορετικές προσδοκίες ως προς το τι πρέπει να γίνει και που πρέπει να πάμε.

Πολλές από αυτές τις στοχεύσεις δεν είναι συμβατές μεταξύ τους. Δεν μπορεί να είσαι υπέρ της παραμονής στο ευρώ και κατά. Δεν μπορεί να είσαι υπέρ της εξεύρεσης μιας αμοιβαία επωφελούς λύσης αλλά και υπέρ της ρήξης.

Τώρα, η κυβέρνηση δυσκολεύεται να πάρει πρωτοβουλίες σε πολλά ζητήματα και αδρανεί εξαιτίας αυτής της αντίθεσης στο εσωτερικό του, αλλά και της πρόσκρουσης με τη σκληρή πραγματικότητα που διαψεύδει τους μύθους που τόσα χρόνια καλλιέργησαν.

-Πώς εξηγείται αυτό, να μειώνεται η στήριξη στον ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αλλά να παραμένει τεράστιο το προβάδισμά του έναντι όλων των κομμάτων;

Η εντολή προς το ΣΥΡΙΖΑ είναι νωπή και θα ήταν παράλογο σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα να υπάρχει αποστασιοποίηση των ψηφοφόρων από την επιλογή τους.

Τώρα σε ότι αφορά το προβάδισμα του έναντι της αντιπολίτευσης αυτό είναι  λογική εξέλιξη αφού η Κυβέρνηση Σαμαρά μετά τις ευρωεκλογές προσχώρησε σε μια συριζοποίηση του πολιτικού της λόγου και των προτάσεων της. Θυμήθηκε δηλαδή τον αντιπολιτευτικό της λόγο των Ζαππείων της διετίας 2010-2011. Είναι φυσικό για τους πολίτες όταν υπάρχουν παρεμφερείς προσεγγίσεις να επιλέγουν το πρωτότυπο και όχι τις απομιμήσεις.

 -Βλέπετε κάποια διέξοδο; Μπορούμε να πάμε καλά ή καλύτερα;

Πεποίθησή και ευχή μου είναι η ότι κυβέρνηση θα προχωρήσει σε συμφωνία με τους θεσμικούς δανειστές. Από τις πρωτοβουλίες που θα πάρει για την πραγματοποίηση αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας θα εξαρτηθεί αν θα πάμε καλά ή καλύτερα ή αν θα βρεθούμε ξανά αντιμέτωποι με τα ίδια αδιέξοδα που παράγουν ιδεοληψίες που κυριάρχησαν ως εναλλακτική πρόταση τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, αντί θετικών μεταρρυθμίσεων που οδηγούν σε σύγκλιση με τις προηγμένες χώρες ,τα πρώτα δείγματα γραφής είναι μάλλον προς την αντίθετη κατεύθυνση.

-Για τα σενάρια δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού μετώπου, με τη συνεργασία ΝΔ-Ποταμιού-ΠΑΣΟΚ, τι λέτε; Παρόλο που δεν φαίνεται να αποδίδουν οι σχετικές διεργασίες…

Την τελευταία πενταετία ανατράπηκε η αρχιτεκτονική του πολιτικού συστήματος της μεταπολίτευσης χωρίς να έχει διαμορφωθεί η νέα αρχιτεκτονική. Σίγουρα για κάποιο διάστημα ακόμη η χώρα θα βρίσκεται με πολυκομματικές κυβερνήσεις. Αν λοιπόν τα τρία κόμματα θέλουν να έχουν μια κοινή πορεία αυτό είναι δικό τους θέμα.

Εξακολουθώ να πιστεύω στη διάκριση αριστεράς δεξιάς και δεν μπορώ να δεχθώ ότι αυτή μπορεί να αναστέλλεται προσωρινά έναντι του στόχου για μια Ευρωπαϊκή πορεία.

Γιατί πολλοί μπορεί να υποστηρίζουμε μια πορεία στην Ευρώπη αλλά έχουμε διαφορετικά οράματα για την Ευρώπη.

Η Ευρώπη που οραματίζονται οι δυνάμεις του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού ειδικά μετά την τελευταία κρίση είναι η Ευρώπη της αλληλεγγύης, της καταπολέμησης των κοινωνικών ανισοτήτων, της αναδιανεμητικής πολιτικής, είναι η Ευρώπη που προτάσσει την πολιτική έναντι των αγορών.

Αυτή η Ευρώπη είναι μακριά από την Ευρώπη που οραματίζονται οι υπέρμαχοι του οικονομικού φιλελευθερισμού και της ασυδοσίας των αγορών.

Αν λοιπόν οι δυνάμεις του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού\Σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη θέλουν να αποκαταστήσουν τη σχέση τους με κοινωνικά στρώματα που εκπροσωπούσαν χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουν τις θέσεις τους και το ιδεολογικό τους στίγμα.

Έτσι, θα ξεκινήσουν μια νέα πορεία που θα τις επιτρέψει να κτίσουν νέες πλειοψηφικές κοινωνικές συμμαχίες και να επανέλθουν στο προσκήνιο της πολιτικής ως πρωταγωνιστές μεγάλων και προοδευτικών αλλαγών.

Άρθρο Φίλιππου Σαχινίδη στην εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» της Κυριακής, 26 Απριλίου 2015

Από το ξεκίνημα της ΟΝΕ ένα ερώτημα που τίθεται είναι αν η δημιουργία της και η συμμετοχή μιας χώρας σε αυτή είναι δρόμος χωρίς επιστροφή. Έχουν μεσολαβήσει 16 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας της και το ερώτημα παραμένει επίκαιρο. Σήμερα, για πολλούς κυρίως αγγλοσαξωνικής προέλευσης, η απάντηση φαίνεται να συναρτάται με την πορεία και τις αποφάσεις της Ελλάδας σε ότι αφορά τη συμμετοχή της.

Στη δεκαετία του 1990 κυριαρχούσε η άποψη ότι η ΟΝΕ θα λειτουργούσε ως προθάλαμος της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης. Έτσι, υποστηρίχτηκε ότι η ΟΝΕ είναι μη αναστρέψιμη και η συμμετοχή μιας χώρας αμετάκλητη στο βαθμό που η δημιουργία της ήταν μια πολιτική απόφαση.

Η άποψη αυτή δοκιμάζεται σήμερα, κυρίως στη χώρα μας, καθώς γίνεται κατανοητό ότι η πολιτική επιλογή υπεράσπισης της συμμετοχής στην ΟΝΕ εξαρτάται μεταξύ άλλων από τη βούληση και την δυνατότητα της κυβέρνησης να θέσει, σε σχέση με άλλους οικονομικούς στόχους, τη συμμετοχή στην ΟΝΕ ως προτεραιότητα.

Αυτό συμβαίνει γιατί η προσαρμογή που όφειλε να κάνει η χώρα για να συμμετάσχει στην ΟΝΕ υπήρξε ημιτελής. Η αδυναμία όμως αυτή, επειδή και μετά την ένταξη στην ΟΝΕ δεν έγιναν οι αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές, είχε ως συνέπεια η χώρα να βρεθεί αντιμέτωπη με τεράστιες ανισορροπίες. Έτσι,  μετά το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης οι ανισορροπίες αυτές την οδήγησαν εκτός αγορών και στον αναγκαστικό δανεισμό προκειμένου να βρει χρόνο και να προχωρήσει σε αναγκαίες αλλαγές.

Στο βαθμό λοιπόν που η αποκατάσταση των οικονομικών ανισορροπιών ενέχει μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό κόστος είναι δυσκολότερο για μια κυβέρνηση να προτάξει τη συμμετοχή στην ΟΝΕ έναντι του στόχου για πλήρη απασχόληση.

Σήμερα στην Ελλάδα ενισχύονται δυνάμεις που υπερασπίζονται ως αναγκαιότητα την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη. Μόνο έτσι, υποστηρίζουν οι δυνάμεις αυτές, θα μπορέσει η χώρα να επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας.

Η άποψη αυτή παραγνωρίζει ότι η όποια χρησιμότητα της απομειώθηκε από τη στιγμή που η Ελλάδα ολοκλήρωσε τη οικονομική προσαρμογή. Σήμερα, έχει πρωτογενή πλεονάσματα και αποκατέστησε σε μεγάλο βαθμό την ανταγωνιστικότητα κόστους που έχασε από τη ημέρα συμμετοχής της στην ΟΝΕ εξαιτίας του υψηλότερου πληθωρισμού που είχε έναντι των άλλων χωρών της ευρωζώνης. Το κόστος εργασίας έχει μειωθεί και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών έχει ισοσκελιστεί.

Οι διαρθρωτικές αλλαγές που είναι αναγκαίες για να αλλάξει το παραγωγικό πρότυπο της χώρας το οποίο είναι μη ανταγωνιστικό παραμένουν οι ίδιες ανεξάρτητα από το νόμισμα της χώρας.

Αν λοιπόν η άποψη αυτή είχε ποτέ κάποια αξία, τότε η Ελλάδα θα έπρεπε να αποχωρήσει από την ΟΝΕ με το ξέσπασμα της κρίσης για να αποφύγει την απότομη προσαρμογή και μέρος του κόστος της μέσω μιας υποτίμησης του νέου νομίσματος.

Η εισαγωγή εθνικού νομίσματος δεν απαλλάσσει ούτε κάνει απαραίτητα ηπιότερα τα προγράμματα προσαρμογής όπως γνωρίζουμε από σταθεροποιητικά προγράμματα της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Επίσης, γνωρίζουμε ότι το κόστος της υποτίμησης το πληρώνουν τελικά οι οικονομικά ασθενέστεροι που δεν μπορούν να προστατευθούν από τις συνέπειες της. Επιπρόσθετα η εξυπηρέτηση του δημοσίου και ιδιωτικού χρέους που θα είναι σε ευρώ θα γίνει ακόμη δυσκολότερη.

Από τη στιγμή που η απόφαση αυτή δεν ελήφθη το 2010 και δεν μπορούσε να ληφθεί γιατί το οικονομικό κόστος αλλά και οι ευρύτερες γεωπολιτικές συνέπειες θα ήταν εξίσου μεγάλες, σήμερα η μόνη επιλογή που έχει η Ελλάδα είναι να επωφεληθεί όπως οι υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης από τα οφέλη που προσκομίζει η συμμετοχή στην ΟΝΕ. Αυτά είναι το χαμηλό κόστος κεφαλαίου και η ελεύθερη είσοδος κεφαλαίων για επενδύσεις. Αναγκαίες προϋποθέσεις για επιστροφή σε βιώσιμη ανάπτυξη και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Με αυτό το κριτήριο, η απειλή για Grexit ή το κόστος του αν συμβεί εκτιμάται ότι είναι πολύ μεγάλο αφού παρατείνει την ύφεση και την ψηλή ανεργία. Επιπρόσθετα, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο όσους θίχτηκαν από την κρίση. Αυτή την εκτίμηση ενσωματώνουν οι αποδόσεις των ομολόγων διετίας και τριετίας.

Μέχρι σήμερα οι αποφάσεις της Ευρώπης είτε αυτές αφορούν την ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας της είτε τη στήριξη χωρών που στερήθηκαν την πρόσβαση στις αγορές δικαιώνουν αυτούς που έλεγαν ότι η ΟΝΕ είναι πρώτιστα πολιτικό εγχείρημα και δευτερευόντως οικονομικό. Η Ευρώπη έκανε με καθυστέρηση βέβαια και θα συνεχίσει να κάνει τις αναγκαίες κινήσεις προκειμένου να μην αμφισβητηθεί η αξιοπιστία της ΟΝΕ.

Αυτό θα είναι τελικά το κέρδος για την χώρα μας η οποία επιχειρεί να ξεφύγει από μια πολύχρονη ύφεση και υψηλή ανεργία αλλά και για την Ευρώπη η οποία καλείται να κάνει βήματα που θα την κάνουν πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική σε μελλοντικές κρίσεις.

Φ. Σαχινίδης για την πορεία των διαπραγματεύσεων (σημεία ομιλίας 26.02.2015) | Τομέας Οικονομίας 05.04.2015

Το πολιτικό σκηνικό πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015

  • Το 2ο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής που υπογράφηκε το 2012 θα ολοκληρωνόταν το Δεκέμβριο του 2014.
  • Η κυβέρνηση Σαμαρά όφειλε να προετοιμάσει την επόμενη ημέρα από το 2013 ώστε η χώρα να βγει στις αγορές το 2015 με ασφάλεια.
  • Με βάση τις τότε συνθήκες έπρεπε να κάνει έγκαιρα αίτηση για προληπτική γραμμή πίστωσης.
  • Αυτό προϋπέθετε μεταρρυθμίσεις στο κράτος και στην οικονομία που δεν έγιναν έγκαιρα.
  • Απέτυχε να κάνει αυτό που πέτυχαν οι κυβερνήσεις της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, να δανείζονται από τις αγορές με ιστορικά χαμηλά επιτόκια και να αποπληρώνουν τα χρέη προς το ΔΝΤ.
  • Η Κυβέρνηση Σαμαρά αγνόησε τα μηνύματα που έστειλαν οι αγορές με τη δεύτερη έκδοση ομολόγων όταν λόγω της κατάρρευσης μιας Πορτογαλικής τράπεζας φάνηκε ότι οι αγορές αντιμετώπιζαν με επιφύλαξη τα ελληνικά ομόλογα
  • Απειλούσε ότι θα διώξει την Τρόικα και τα Προγράμματα χωρίς να έχει πρόσβαση στις αγορές. Προτίμησε τον εύκολο αντιμνημονιακό λόγο, τόσο γιατί του ήταν οικείος από την αντιμνημονιακή του φάση όσο και για να παρακολουθήσει τον προεκλογικό λόγο του ΣΥΡΙΖΑ.
  • Δεν ολοκλήρωσε την 5η επισκόπηση και έτσι δεν εκταμιεύτηκαν τα 7,2 δισ.
  • Τελικά προχώρησε σε μια δίμηνη παράταση της Συμφωνίας.
  • Πριν τις εκλογές ήταν γνωστό ότι η χώρα δεν έχει επαρκή ταμειακά διαθέσιμα και ότι το τραπεζικό σύστημα ήταν ευάλωτο από τις εκροές κεφαλαίων.

~ · ~

Γιατί φτάσαμε έως εδώ

  • Το ότι η χώρα βρέθηκε πριν τις εκλογές αντιμέτωπη ξανά με το ενδεχόμενο του Grexit είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας του πολιτικού δυναμικού της χώρας από το ξέσπασμα της κρίσης το 2009 να δημιουργήσει προϋποθέσεις για ευρύτερες συναινέσεις.
  • Αδυναμία να συμφωνήσουν στη διάγνωση του προβλήματος ότι η κρίση έφερε τα μνημόνια και όχι τα μνημόνια την κρίση.
  • Ανυπαρξία συναινέσεων για αλλαγές στο κράτος και στην οικονομία.
  • Αδυναμία συμφωνίας για ανάγκη εξάλειψης οικονομικών ανισορροπιών.
  • Η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου ήταν μόνη της με την ΚΟ ΠΑΣΟΚ όταν προσπαθούσε να πείσει την Ευρώπη να δημιουργήσει το Μηχανισμό Στήριξης και έκανε τη συμφωνία για το 1ο Πρόγραμμα με το οποίο εξασφάλισε τα 110 δισ. για να κάνει αλλαγές στο κράτος και την οικονομία.
  • Ήταν μόνη της στην προσπάθεια για το 2ο πρόγραμμα με το οποίο εξασφάλισε τα 130 δισ. και το PSI.
  • H ΝΔ ως αντιπολίτευση αποδείχθηκε ανέτοιμη να αναλάβει τις ιστορικές της ευθύνες πριν το 2012. Μετά το 2012 αποδείχθηκε κατώτερη των περιστάσεων.

~ · ~

Αποτελέσματα εκλογών Ιανουαρίου 2015

  • Η εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν έκπληξη. Ήταν αναμενόμενη. Έκπληξη ήταν η διαφορά από τη ΝΔ.
  • Εκλέχθηκε με μια πρόταση για κατάργηση Μνημονίων και διεκδίκησης για διαγραφή του χρέους.
  • Το Κίνημα, παρά την προσπάθεια που καταβλήθηκε στο περιορισμένο χρονικό διάστημα δεν πέτυχε το στόχο του για κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

~ · ~

Η επόμενη ημέρα των εκλογών

  • Μέχρι τις 25 Ιανουαρίου η δημόσια συζήτηση οδηγούσε στην εντύπωση ότι υπάρχουν δύο διαφορετικοί κόσμοι.
  • Η επιλογή για σύμπραξη με τους ΑΝΕΛ αλλά και η πρόταση για ΠτΔ ακυρώνει σε μεγάλο βαθμό την αριστερή ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ και επιβεβαιώνει το συντηρητισμό από τον οποίο διακατέχεται ο ΣΥΡΙΖΑ.
  • Την επομένη των εκλογών και ειδικά μετά τις 20 Φεβρουαρίου η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έκανε την πρώτη της επαφή με το ρεαλισμό ως αποτέλεσμα κυρίως του αρνητικού συσχετισμού δυνάμεων στην Ευρώπη αλλά και των πιεστικών ταμειακών αναγκών της χώρας.
  • Χάθηκε πολύτιμος χρόνος.

~ · ~

Έχουμε τελικά μια νέα Συμφωνία;

  • Η ανακοίνωση του Eurogroup της 2Οης Φεβρουαρίου δεν είναι συμφωνία για νέο πρόγραμμα.
  • Ούτε για ολοκλήρωση του 2ου προγράμματος.
  • Είναι μια προσωρινή 4μηνη συμφωνία για παράταση του 2ου προγράμματος για να προστατευτεί το τραπεζικό σύστημα.
  • Άρα οι πρωτοβουλίες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για τις τράπεζες αφορούν την προστασία καταθετών και όχι τραπεζιτών όπως υποστήριζαν μέχρι σήμερα τα στελέχη ΣΥΡΙΖΑ για τις πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου της περιόδου 2009-2011 αλλά και μετά.

~ · ~

Πώς αξιολογείται η διαπραγματευτική επιλογή της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ;

Ένας τρόπος για να αξιολογηθεί η διαπραγματευτική επιλογή της κυβέρνησης είναι μέσω της σύγκρισης των διαπραγματευτικών στόχων που είχαν τεθεί στο ξεκίνημα των συζητήσεων με τους Θεσμούς και των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν.

Επιπρόσθετα, να υπενθυμίσουμε τις προεκλογικές δεσμεύσεις για κατάργηση του Μνημονίου με ένα άρθρο, το ονομαστικό «κούρεμα» του ελληνικού χρέους αλλά και τις μετεκλογικές δηλώσεις «Αποδεχόμαστε 0% του Μνημονίου» (Βαρουφάκης Βουλή – 10/2/2015).

~ · ~

Οι Διαπραγματευτικοί Στόχοι της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ

Η Κυβέρνηση ξεκίνησε διεκδικώντας μείωση ονομαστικού χρέους, μείωση στόχων για πρωτογενή πλεονάσματα και ένα πρόγραμμα γέφυρα.

1. Το «πρόγραμμα-γέφυρα» δεν θα περιελάμβανε όρους, αξιολογήσεις κλπ., αλλά μια επίσημη αποτύπωση της βούλησης όλων των πλευρών για διαπραγμάτευση χωρίς πιέσεις και εκβιασμούς και χωρίς οποιαδήποτε μονομερή ενέργεια.

2. Στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα θα παραιτείτο από τις εναπομείνασες δόσεις του προηγούμενου προγράμματος – πέραν των 1,9 δισ. ευρώ που οφείλουν να επιστρέψουν η ΕΚΤ και οι Κεντρικές Τράπεζες των κρατών-μελών από τα κέρδη που είχαν από τη διακράτηση ελληνικών ομολόγων (προγράμματα SMP και ANFA) – και θα της δινόταν η δυνατότητα έκδοσης εντόκων γραμματίων πέρα από το όριο των 15 δισ., ώστε να καλύψει τυχόν έκτακτες ανάγκες.

3. Στο τέλος της μεταβατικής αυτής περιόδου,

(α) η Ελλάδα θα αναλάμβανε να καταθέσει τις τελικές της προτάσεις, που σύμφωνα με τις Προγραμματικές Δηλώσεις της κυβέρνησης θα περιλαμβάνουν ένα νέο πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής για τα επόμενα 3-4 χρόνια και ένα νέο εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων και παράλληλα

(β) θα έπρεπε να τεθεί το ζήτημα της διαπραγμάτευσης για αναδιάρθρωση-ελάφρυνση του δημόσιου χρέους.

~ · ~

Αποτελέσματα Διαπραγμάτευσης

  • Η Κυβέρνηση με τους Θεσμικούς πιστωτές συμφώνησαν σε τετράμηνη παράταση της «Κύριας Σύμβασης  Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης (Master Financial Assistance Facility Agreement, MFFA), η οποία θεμελιώνεται σε ένα σύνολο δεσμεύσεων.
  • Προϋπόθεση για την παράταση η υποβολή από την Ελληνική Κυβέρνηση λίστα με μεταρρυθμίσεις η οποία υποβλήθηκε από τον Υπουργό Οικονομικών και αξιολογήθηκε ως θετικό σημείο εκκίνησης από την Τρόικα και το Eurogroup.

~ · ~

Κριτική για τη Διαπραγμάτευση στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ

Η υποχώρηση της Κυβέρνησης από την προεκλογική θέση της κατάργησης του Μνημονίου συμπυκνώνεται από την άποψη του ΥΠΟΙΚΟ ότι υιοθετεί το 70% των μεταρρυθμίσεων του προγράμματος. Άποψη που δέχτηκε αυστηρή κριτική στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ.

   Απόσπασμα από την Επιστολή Λαπατσιώρα, Μηλιού, Σωτηρόπουλου :

«Ας αναλογιστούμε το εξής απλό δεδομένο: Η κυβέρνηση αυτή δεν προήλθε επειδή υποστήριξε το 70% του Μνημονίου – αν μάλιστα το είχε υποστηρίξει ίσως να μην περιλαμβανόταν καν στον κοινοβουλευτικό χάρτη σήμερα. 

Η επιχείρηση επανεγγραφής της εντολής της, ώστε να περιλαμβάνει το 70% του Μνημονίου αποτελεί εγχείρημα αλλαγής των σχέσεων εκπροσώπησης και των κοινωνικών συμμαχιών στις οποίες στηρίζεται. 

Επειδή προφανώς το 70% αυτό καθαυτό είναι ένα νούμερο του αέρα (γιατί όχι 68% ή 72%; με βάση τις σελίδες, τα υποκεφάλαια, ή τα μέτρα;), η επιλογή του αποτελεί διακύβευμα ερμηνείας και συγκρότησης σχέσεων εκπροσώπησης»

~ · ~

Η Κυβέρνηση αποδέχθηκε όρους για την προσωρινή Συμφωνία

 Η Κυβέρνηση αποδέχθηκε την ανάγκη, γνωστή σε εμάς από το 2010, ότι κάθε συμφωνία περιλαμβάνει όρους τους οποίους διαπραγματεύεται στη βάση ενός συγκεκριμένου συσχετισμού δυνάμεων στο εσωτερικό και το εξωτερικό της χώρας αλλά και με βάση συγκεκριμένες οικονομικές συνθήκες.

~ · ~

Συνθήκες Συμφωνίας το 2010 και σήμερα

  • Η Συμφωνία για το 1ο Πρόγραμμα έγινε χωρίς να υπάρχει Ευρωπαϊκός Μηχανισμός, με έλλειμμα 36 δισ. και με έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας λόγω πλαστών στατιστικών στοιχείων όπως επιβεβαίωσε η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
  • Οι συζητήσεις τώρα γίνονται με πρωτογενές πλεόνασμα, πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών  και με την οικονομία για πρώτη φορά σε θετικό ρυθμό ανάπτυξης.

~ · ~

Ποιες δεσμεύσεις ανέλαβε η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ

α) αξιολογήσεις από τους τρεις «θεσμούς»

β) συνέχιση της χρηματοδότησης με βάση το πλάνο των δόσεων του υφιστάμενου Προγράμματος, εφόσον υπάρξει θετική αξιολόγηση

γ) επιστροφή των κερδών της ΕΚΤ και των εθνικών ΚΤ από τη διακράτηση ελληνικών ομολόγων, και πάλι όμως εφόσον υπάρξει θετική αξιολόγηση από τους «θεσμούς»

Επίσης,

Θα πρέπει να αποφεύγονται οι μονομερείς ενέργειες. Βέβαια, δεν είναι ξεκάθαρο τι συνιστά μονομερή ενέργεια – αλλά την αξιολόγηση την κάνουν οι θεσμοί και όχι η κυβέρνηση.

~ · ~

Μειονεκτήματα Προσωρινής Συμφωνίας

  • Δεν υπάρχει καμία ρητή αναφορά στην κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών (π.χ. ότι θα επιτραπεί η έκδοση εντόκων για να πληρωθούν χρεολύσια, τόκοι και έκτακτες ανάγκες) μέχρι την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
  • Έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των περιορισμένων ταμειακών διαθεσίμων.

~ · ~

Παραίτηση από την πάγια θέση ΣΥΡΙΖΑ για ονομαστική μείωση χρέους

Οι ελληνικές αρχές δεσμεύθηκαν επίσης να εγγυηθούν τα απαραίτητα πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα ή τα έσοδα που απαιτούνται για να εγγυηθούν τη βιωσιμότητα του χρέους, όπως όριζε το ανακοινωθέν του Eurogroup του Νοεμβρίου του 2012.

Υπάρχει πρόβλεψη για χαλάρωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2015.

~ · ~

       Απόσπασμα από επιστολή Λαπατσιώρα, Μηλιού, Σωτηρόπουλου 

Ταυτόχρονα, στη Συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου περιλαμβάνεται η θέση: «Οι ελληνικές αρχές δεσμεύθηκαν επίσης να εγγυηθούν τα απαραίτητα πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα ή τα έσοδα που απαιτούνται για να εγγυηθούν τη βιωσιμότητα του χρέους, όπως όριζε το ανακοινωθέν του Γιούρογκρουπ του Νοεμβρίου του 2012». 

Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική κυβέρνηση παραιτείται από το στόχο διαπραγμάτευσης για την αναδιάρθρωση-απομείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους και υιοθετεί το «πρόγραμμα βιωσιμότητας» που στηρίζεται στην «πληρωμή του κεφαλαίου του χρέους» μέσω πρωτογενών πλεονασμάτων. Αυτό σημαίνει την απόρριψη-απόσυρση και του σκέλους (β) του σημείου (3) με το οποίο προσήλθε η ελληνική κυβέρνηση στη διαπραγμάτευση.

~ · ~

Κοινοβουλευτικές διαδικασίες για την παράταση του 2ου Προγράμματος

  • Η παράταση έχει και αλλαγή όρων διαχείρισης των 10,9 δισ. του ΤΧΣ. Αυτά επιστράφηκαν στον EFSF.  Η κυβέρνηση τώρα διεκδικεί  την επιστροφή 1,2 δισ. από τον EFSF.
  • Η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ με βάση τις θέσεις που διατύπωναν τα κόμματα αυτά ως αντιπολίτευση οφείλει να φέρει τη Συμφωνία στη Βουλή.
  • Υπάρχει και νομική υποχρέωση να περάσει η παράταση από τη Βουλή.

~ · ~

 Γιατί υποχώρησε η Κυβέρνηση;

  • Οι προεκλογικές δεσμεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ ήταν σε αναντιστοιχία με τα πραγματικά προβλήματα της χώρας και το συσχετισμό των δυνάμεων στην Ευρώπη.
  • Δεν είχε προετοιμαστεί επαρκώς σε τεχνικό επίπεδο σε ό,τι αφορά τις προτάσεις που κατέθεσε.
  • Η Κυβέρνηση υποτίμησε τόσο τα περιορισμένα ταμειακά διαθέσιμα όσο και την εύθραυστη ισορροπία στο τραπεζικό σύστημα.
  • Για πρώτη φορά οι καταθέσεις έπεσαν κάτω από τα 150 δισ.
  • Η Κυβέρνηση άλλαξε στάση όταν αντιλήφθηκε ότι κινδυνεύει να δει την εμπειρία της Κύπρου να επαναλαμβάνεται στην Ελλάδα.

~ · ~

Αδυναμία στην επίτευξη στόχων για έσοδα

Screen Shot 2015-04-05 at 4.10.40 PM

~ · ~

Υποτίμηση του ρόλου των ταμειακών αναγκών 

  • Ο ΥΠΟΙΚ δήλωνε αρχικά ότι δεν χρειαζόμαστε τα 7,2 δισ. Ζητούσε μόνο τα 1,9 δισ. της ΕΚΤ.
  • Εκ των υστέρων δήλωσε ότι υπάρχουν δυσκολίες για την αποπληρωμή υποχρεώσεων σε ΕΚΤ και ΔΝΤ.
  • Η έλλειψη ταμειακών διαθεσίμων μειώνει τη διαπραγματευτική ισχύ της Ελλάδας.

~ · ~

Δυσκολίες στη διαπραγμάτευση

  • Λανθασμένη η επικοινωνιακή πολιτική της κυβέρνησης.
  • Η πολυφωνία και η πολυγλωσσία της Κυβέρνησης για λόγους εντυπωσιασμού συνέβαλε καθοριστικά στον τρόπο που μας συμπεριφέρονται οι εταίροι και αποδεικνύει την απουσία στρατηγικής.
  • Στον Economist και στους FT αναφέρεται ότι ο Ντράγκι πήρε την απόφαση να σταματήσει τη χορήγηση ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες απευθείας από την ΕΚΤ μετά τη δήλωση του ΥΠΟΙΚ ότι το χρέος της χώρας δεν είναι βιώσιμο.
  • Πέρα από τις διαπραγματευτικές δυσκολίες με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Κυβέρνηση υπάρχει και το θέμα της στάσης των επιμέρους θεσμών.
  • Οι τρεις θεσμοί δεν έχουν ενιαία άποψη.
  • Η κυβέρνηση δεν έχει ξεκαθαρίσει πώς θα χειριστεί το ζήτημα του προγράμματος του ΔΝΤ το οποίο παραμένει σε ισχύ.

~ · ~

Επιφυλάξεις από ΔΝΤ και ΕΚΤ στις επιστολές προς Eurogroup

  • Για να αποφασίσει το Eurogroup ως προς το θέμα της παράτασης ζήτησε τη γνώμη της ΕΚΤ και του ΔΝΤ.
  • Η επιστολή της ΕΚΤ, αλλά και αυτή του ΔΝΤ, «ερμηνεύουν» τις μεταρρυθμίσεις ως «ισοδύναμα» μέτρα των δεσμεύσεων που περιγράφονταν στο παλιότερο «Πρόγραμμα».
  • Ειδικά το ΔΝΤ δεν παραιτείται από την ολοκλήρωση των μέτρων για το άνοιγμα των επαγγελμάτων, τις ιδιωτικοποιήσεις, την αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό, που περιγραφόταν στο παλιότερο «Πρόγραμμα».

~ · ~

Επιστολή Ντράγκι

  • «Σημειώνουμε ότι οι δεσμεύσεις που περιγράφονται από τις [ελληνικές] αρχές διαφέρουν από τις υπάρχουσες δεσμεύσεις του προγράμματος σε ορισμένους τομείς.
  • Σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να αξιολογηθεί κατά τη διάρκεια της επανεξέτασης, εάν τα μέτρα που δεν γίνονται αποδεκτά από τις αρχές, αντικατασταθούν με μέτρα ίσης ή καλύτερης ποιότητας όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του προγράμματος».

~ · ~

Πάμε για 3ο Πρόγραμμα;

Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ελληνική Κυβέρνηση για αυτό παραμένει σιωπηλή ακόμη και σήμερα ως προς τον τρόπο κάλυψης των χρηματοδοτικών αναγκών μετά την τετράμηνη παράταση.

Η χώρα δεν μπορεί να βγει στις αγορές στους επόμενους τρεις μήνες.

~ · ~

Τώρα ξεκινούν οι συζητήσεις για την επόμενη ημέρα

Η συζήτηση για την επόμενη ημέρα ξεκινά αμέσως μετά την έγκριση της 4μηνης παράτασης από τα Κοινοβούλια και θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι 30 Ιουνίου γιατί μετά η χώρα θα είναι ξανά χωρίς πρόγραμμα και χωρίς πρόσβαση στις αγορές.

~ · ~

Είναι εφικτή η διεκδίκηση μιας πιο χαλαρής δημοσιονομικής πολιτικής;

  • Το Κίνημα έχει καταθέσει την άποψη ότι η χώρα έχει ανάγκη από ένα Ελληνικό Σχέδιο προοδευτικών μεταρρυθμίσεων στο κράτος και την οικονομία.
  • Το Σχέδιο αυτό θα αποτελούσε τη βάση της συζήτησης για ελάφρυνση του χρέους αλλά και για μικρότερα πρωτογενή πλεονάσματα.
  • Η χαλάρωση στη δημοσιονομική πολιτική σε συνδυασμό με την πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ θα βοηθούσε την οικονομία να επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
  • Στις συζητήσεις που γίνονται η Κυβέρνηση υιοθετεί πρόβλεψη 1,5% για ρυθμό ανάπτυξης για το 2015. Η πρόβλεψη αυτή είναι αισιόδοξη. Όσο παρατείνεται η αβεβαιότητα και η έλλειψη ρευστότητας τόσο πιο πιθανή γίνεται μια επιστροφή σε ύφεση.
  • Προϋπόθεση για θετικό ρυθμό ανάπτυξης αποτελεί η πραγματοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων.
  • Η χώρα με τις μεταρρυθμίσεις και με μια φιλική προς τις ιδιωτικές επενδύσεις πολιτική θα μπορούσε να προσελκύσει αναγκαία κεφάλαια της τάξης των 30 δις. στην επόμενη τριετία για να αποκατασταθεί η παραγωγική βάση που καταστράφηκε πριν ή και κατά τη διάρκεια της κρίσης.

~ · ~

Μπορούν να γίνουν οι αναγκαίες  ιδιωτικές επενδύσεις;

  • Οι δημόσιες επενδύσεις της τάξης των 6  δισ. ετησίως δεν επαρκούν για την επανεκκίνηση της οικονομίας. Άρα η προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων είναι καθοριστική.
  • Η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έχει ιδεολογικές αγκυλώσεις γύρω από το ρόλο των ιδιωτικών επενδύσεων σε μια μεικτή οικονομία.
  • Επιπρόσθετα, η ανάγκη για ιδιωτικά κεφάλαια καθιστά απαραίτητη την αποκατάσταση του αναπτυξιακού ρόλου του τραπεζικού συστήματος. Η παράταση της αβεβαιότητας σε συνδυασμό με την αδυναμία πρόσβασης στις διεθνείς αγορές και την εκροή καταθέσεων καθιστά δυσκολότερη την τραπεζική χρηματοδότηση επενδυτικών πρωτοβουλιών.

~ · ~

Συμπέρασμα

  • Η κυβέρνηση δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένη για την πραγματοποίηση των διαπραγματεύσεων παρά τις πολύ ευνοϊκότερες – σε σχέση με το 2010 –  συνθήκες με τις οποίες βρέθηκε αντιμέτωπη.
  • Υποεκτίμησε τον αρνητικό συσχετισμό δυνάμεων στην Ευρώπη. Έδειξε άγνοια για τον τρόπο λειτουργίας των Ευρωπαϊκών Θεσμών. Χρίζοντας «ηγεμόνα» της Ευρώπης τη Γερμανία προκάλεσε την οργή της υπόλοιπης Ευρώπης απομονώνοντας ακόμη περισσότερο τη χώρα.
  • Έχασε πολύτιμο χρόνο χωρίς να καταθέτει συγκεκριμένο σχέδιο που να απαντά στα ερωτήματα: πώς η οικονομία θα συμμετέχει ανταγωνιστικά στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας; πότε θα βγει στις αγορές και με ποιες προϋποθέσεις;
  • Αντιμετωπίζει το πρόβλημα της οικονομίας ως πρόβλημα περιορισμένης ζήτησης και παραγνωρίζει τις χρόνιες στρεβλώσεις στο παραγωγικό πρότυπο που οδήγησαν στην εμφάνιση της ύφεσης το 2008, δηλαδή 2 χρόνια πριν από την υπογραφή συμφωνιών με τους θεσμικούς εταίρους.
  • Έτσι, οι προτάσεις της για μεταρρυθμίσεις δεν αποτελούν μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας που να εμπεδώνει την κοινωνική δικαιοσύνη.
  • Αντίθετα, εμμένει στην παρουσίαση αποσπασματικών προτάσεων χωρίς ταυτότητα, υπερασπιζόμενη την επιστροφή στις παθογένειες του παρελθόντος που μας οδήγησαν στην εκτροπή και κατάρρευση του 2009.
  • Η αμφισημία, η αβεβαιότητα και η κυβερνητική πολυφωνία επιδεινώνουν τις προοπτικές της οικονομίας και διογκώνουν ακόμη περισσότερο τα βάρη όσων έχουν πληγεί από την κρίση.

~ · ~

IMG_6402

Άρθρο Φίλιππου Σαχινίδη στην εφημερίδα «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» του Σαββατοκύριακου 4 και 5 Απριλίου 2015

Πέντε χρόνια μετά τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό του 2009, στη δημόσια συζήτηση εξακολουθούν να παραμένουν ισχυρές διάφορες μυθοπλασίες για το ποια ήταν η πραγματική δημοσιονομική κατάσταση της χώρας ιδιαίτερα την περίοδο μεταξύ 2007-2009  που τελικά οδήγησε την χώρα εκτός αγορών και σε αναγκαστικό δανεισμό από τους θεσμικούς πιστωτές. Μυθοπλασίες που εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες όπως διαφαίνεται από την πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας ΣΥΡΙΖΑ ΑΝΕΛ για την συγκρότηση Εξεταστικής Επιτροπής.

Για μια ουσιαστική και εμπεριστατωμένη συζήτηση της δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας το 2009 είναι αναγκαία μια επισκόπηση των δημοσιονομικών μεγεθών από την επομένη της ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ. Έτσι, θα καταγραφεί η δυναμική αυτών των μεγεθών και θα καταστεί δυνατή η εξαγωγή συμπερασμάτων για το αν τελικά υπήρχε πρόβλημα με το δημόσιο χρέος το 2009 και αν ναι γιατί αυτό δεν διαγνώστηκε έγκαιρα ώστε να ληφθούν προληπτικά τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα;

Σε αντίθεση με την καθιερωμένη στις αναλύσεις, χρήση του δείκτη χρέος προς ΑΕΠ είναι προτιμότερο να αξιολογηθεί αρχικά η πορεία του χρέους της γενικής κυβέρνησης σε δισεκατομμύρια ευρώ. Η επιλογή αυτή γίνεται για δύο λόγους.

Πρώτον γιατί  στην περίπτωση της Ελλάδος το ΑΕΠ δεν αποτελεί ικανοποιητικό δείκτη για να δούμε ποια είναι η δυνατότητα που είχε η χώρα για να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις της. Διότι το εκάστοτε επίπεδο του ΑΕΠ δεν ανταποκρίνονταν στη φοροδοτική ικανότητα που έχει το ίδιο επίπεδο ΑΕΠ σε άλλες χώρες. Αυτό οφείλεται στην  εκτεταμένη φοροδιαφυγή.

Ο δεύτερος λόγος σχετίζεται με το γεγονός ότι η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ δεν ήταν βιώσιμη αφού στηριζόταν στην αύξηση της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης που τροφοδοτούσε ο ιδιωτικός και δημόσιος δανεισμός. Η αύξηση του ΑΕΠ τροφοδοτούνταν από τον υψηλό πληθωρισμό που έτρεχε ταχύτερα στην Ελλάδα από ότι στην υπόλοιπη ευρωζώνη υποσκάπτοντας τα θεμέλια της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Ταυτόχρονα απέκρυπτε το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος του χρέους αφού οδηγούσε σε ταχύτερη αλλά μη βιώσιμη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.

Το χρέος λοιπόν μετά την ένταξη στην ΟΝΕ είχε μια σταθερά ανοδική πορεία. Από τα 152 δις του 2001, έφτασε το 2004 στα 184 δις και το 2009 στα 300 δισ.

 saxgrafima

Η τρομακτική αυτή εξέλιξη δεν αποτυπώνεται όταν κάποιος πάρει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Μεταξύ 2001 και  2007 υπήρξε μια περίοδος σταθερότητας, όπου ως ποσοστό του ΑΕΠ το δημόσιο χρέος παρέμεινε περίπου στο 100%. Έτσι, δημιουργήθηκε λανθασμένα η εντύπωση ότι δεν υπάρχει πρόβλημα.

saxgrafima2

Επομένως χάθηκε πολύτιμος χρόνος όλο αυτό το διάστημα διότι δε υπήρξε πρόνοια να ελεγχθεί η δυναμική του χρέους αλλά ούτε και να αντιμετωπιστούν τα διαρθρωτικά προβλήματα της χώρας τα οποία την καθιστούσαν λιγότερο ανταγωνιστική και με μια ανάπτυξη μη βιώσιμη.

Έτσι, μόλις όμως ξέσπασε η διεθνής κρίση και η Ελλάδα πέρασε το 2008 σε ύφεση τότε το χρέος βγήκε εκτός πορείας. Πήγε από 103% ΑΕΠ το 2007 στο 127% το 2009.

Εάν συγκρίνουμε τη χώρα μας με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ξεκάθαρο ότι το 2009 ως ποσοστό του ΑΕΠ η Ελλάδα είχε το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος.

Έχοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα, το πρώτο ερώτημα που ανακύπτει είναι: «τελικά με αυτή τη δυναμική του δημόσιου χρέους υπήρχε κίνδυνος που αγνοήθηκε τόσο από τις κυβερνήσεις όσο και από τα θεσμικά όργανα της Ευρώπης που αξιολογούν την πορεία των οικονομιών των χωρών μελών;» Η απάντηση είναι: Ναι, υπήρχε.

Διότι εάν ληφθεί υπόψη ότι η οικονομία από το 2008 είχε πέσει σε ύφεση το ενδεχόμενο να παγιδευτεί σε χαμηλούς ρυθμούς ονομαστικής ανάπτυξης –κάτι που υποδήλωναν τα χρόνια και μεγάλα ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών- και να διατηρήσει τα επίπεδα των ελλειμμάτων, τα οποία είχε μετά το 2007, δεν ήταν μικρό. Μια τέτοια εξέλιξη είναι βέβαιο ότι εκ των πραγμάτων θα έφερνε στην επιφάνεια το ενδεχόμενο οι αγορές να αμφισβητήσουν κάποια στιγμή τη διατηρησιμότητα του χρέους.

Η διαχρονική πηγή του χρέους ήταν τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Αυτό  που είναι χαρακτηριστικό της εμπειρίας της χώρας μας είναι ότι το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης ήταν από το 2001 μέχρι το 2009 μονίμως ελλειμματικό.

saxgrafima3

Αυτό, δε, που είναι ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι στη χώρα μας είχαμε δημοσιονομικά ελλείμματα και όταν είχαμε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και όταν είχαμε ύφεση.

Εξίσου ανησυχητική ήταν και η πορεία του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους. Αρκεί να επισημανθεί ότι από το 2007 μέχρι το 2009 το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ ανέβηκε από 4,3% σε 5,2%.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό ήταν η συνεχής αύξηση των πρωτογενών ελλειμμάτων από το 2003 και μετά. Αυτό διαψεύδει την άποψη της ΝΔ ότι η μεγέθυνση του χρέους οφείλεται κυρίως στα βάρη τα οποία κληρονομήθηκαν από το παρελθόν και ιδιαίτερα από τις Κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ.

Αν κάτι προκύπτει, από τα δεδομένα είναι ότι έχουμε πρωτογενή ελλείμματα από το 2003 και μέχρι το 2009 οπότε το πρωτογενές έλλειμμα έφτασε τα 24 δις η 10% του ΑΕΠ και ότι από το 2004 και μετά οι πρωτογενείς δαπάνες ανέρχονται στο 90% περίπου του συνόλου των δαπανών

Το έλλειμμα στα μέσα του 2009 ήταν ήδη πάνω από 6% και το φθινόπωρο η δυναμική του έδειχνε ότι θα διαμορφωθεί σε επίπεδα άνω του 12%. Η κυβέρνηση της ΝΔ απέκρυπτε το πρόβλημα από την κοινότητα δηλώνοντας ότι θα διαμορφωθεί στο 6% ακυρώνοντας την αξιοπιστία της χώρας. Ταυτόχρονα, μετά τις ευρωεκλογές ανακοίνωνε μέτρα αμφίβολης αποτελεσματικότητας ύψους 0,8% του ΑΕΠ.

Τέλος, ενώ είχαν προϋπολογιστεί δανειακές ανάγκες 40,7 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2009, τελικά η χώρα δανείστηκε 66 δισεκατομμύρια ευρώ, σχεδόν 50% παραπάνω από όσα είχαν προϋπολογιστεί.

Τελικά στις αρχές του 2010, μετά την κερδοσκοπική επίθεση που εκδηλώθηκε σε βάρος των ελληνικών ομολόγων, το κόστος δανεισμού στις αγορές κατέστη απαγορευτικό.

Το αποτέλεσμα ήταν η Ελλάδα να υποχρεωθεί να υπογράψει τη δανειακή σύμβαση προκειμένου να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση των αναγκών της για όσο έμενε έξω από τις αγορές.

Αυτή η χρηματοδότηση θα της έδινε χρόνο να προχωρήσει σε δημοσιονομικές αλλαγές, διαρθρωτικές αλλαγές και στη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος έτσι ώστε να μπορέσει να επανακάμψει στις αγορές.

Πέντε χρόνια μετά δεν διαφαίνεται προοπτική για έξοδο στις αγορές και η χώρα παραμένει και θα συνεχίσει σε καθεστώς αναγκαστικού δανεισμού. Προφανώς αυτό θα είναι ένα από τα θέματα τα οποία θα εξεταστούν στην Εξεταστική Επιτροπή που θα συγκροτηθεί.

Αντίθετα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία όχι μόνο βγήκαν από το πρόγραμμα αλλά αντλούν από τις αγορές κεφάλαια με ιστορικά χαμηλά επιτόκια αποπληρώνοντας τα κεφάλαια του ΔΝΤ και αναχρηματοδοτώντας φθηνά παλαιό ακριβό χρέος.

 

 

Άρθρο Φίλιππου Σαχινίδη στην εφημερίδα «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» την Κυριακή 22 Μαρτίου 2015

Το τελευταίο διάστημα με αφορμή την ταχεία απομείωση των ταμειακών διαθεσίμων του κράτους με δεδομένη την αδυναμία πρόσβασης στις αγορές  επανήλθαν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης προτάσεις για την παράλληλη κυκλοφορία νομίσματος ως λύση ανάγκης. Οι προτάσεις αυτές διατυπώνονται στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου για αποφυγή συνέχισης της κρίσης με διαφορετική όμως τελική στόχευση.

Ορισμένοι υποστηρίζουν την εισαγωγή παράλληλου νομίσματος γιατί η εναλλακτική της εξόδου από το ευρώ εκλαμβάνεται ως καταστροφική. Όταν η Ελλάδα ξεπεράσει τα προβλήματά της θα επιστρέψει, στην ευρωζώνη ως πλήρες μέλος.

Κατά μία άλλη εκδοχή η εισαγωγή παράλληλου νομίσματος είναι η ασφαλέστερη ενδιάμεση επιλογή για τη σταδιακή έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη. Μια άμεση έξοδος, πρέπει να αποφευχθεί γιατί θα δημιουργούσε τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες.

Στα θεωρητικά πλεονεκτήματα της πρότασης για παράλληλο νόμισμα συγκαταλέγεται η δυνατότητα του Δημοσίου να αποπληρώνει υποχρεώσεις του χωρίς η χώρα να υποχρεωθεί να εγκαταλείψει την ευρωζώνη. Επίσης εκτιμάται ότι μέσω της έκδοσης του θα ενισχυθεί η ζήτηση και θα ανακάμψει η οικονομία.

Έχουν διατυπωθεί δυο παραλλαγές της πρότασης. Σύμφωνα με την πρώτη η Ελλάδα θα τυπώσει εθνικό νόμισμα το οποίο θα κυκλοφορεί παράλληλα με το ευρώ με μια ισοτιμία που θα προσδιοριστεί από την κεντρική τράπεζα. Αυτό θα επιτρέψει να υποτιμηθεί μετά το νόμισμά και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων στις παγκόσμιες αγορές.

Στη δεύτερη παραλλαγή η χώρα θα εκδώσει τίτλους με τους οποίους θα δεσμεύεται να αποπληρώσει στους κατόχους τους το ονομαστικό ποσό σε ευρώ σε συγκεκριμένη προθεσμία. Εναλλακτικά, οι κάτοχοι τους θα μπορούν να πληρώσουν με αυτά μελλοντικές φορολογικές υποχρεώσεις. Σε κάποιες παραλλαγές η αποδοχή των τίτλων αυτών είναι υποχρεωτική σε άλλες όχι.

Η δεύτερη πρόταση ισοδυναμεί με παράλληλη θέσπιση νομίσματος αφού στις συναλλαγές οι τίτλοι αυτοί δεν θα γίνονται αποδεκτοί στην αξία που θα αναγράφεται. Μόλις οι κάτοχοι τους πληρωθούν από το Δημόσιο με αυτούς τους τίτλους θα διαπιστώσουν ότι η πραγματική τους αξία δεν είναι για παράδειγμα τα 50 ευρώ που θα γράφει ο τίτλος αλλά τα 20 η τα 15 ευρώ με τα οποία θα τα αποδέχεται η αγορά στις συναλλαγές.

Όλες οι παραπάνω προτάσεις προτείνονται για να ξεπεράσει η Ελλάδα τα προβλήματά της με το ελάχιστο δυνατό κόστος η με κόστος που είναι χαμηλότερο από οποιαδήποτε άλλη επιλογή.

Η πραγματικότητα όμως είναι ότι οι προτάσεις αυτές θα δημιουργήσουν περισσότερα προβλήματα από όσα υπόσχονται ότι θα λύσουν. Προϋποθέτουν και προεξοφλούν ότι δεν θα δημιουργηθούν προβλήματα στη λειτουργία  των τραπεζών -σε κάποιες παραλλαγές είναι αναγκαία η εισαγωγή περιορισμών στην ελευθερία κίνησης κεφαλαίων και στην ανάληψη μετρητών από καταθέσεις- και ότι θα συμφωνήσουν η ΕΚΤ και οι υπόλοιποι Ευρωπαϊκοί θεσμοί πράγμα πρακτικά δύσκολο.

Από τη διεθνή εμπειρία χωρών με παράλληλη κυκλοφορία νομίσματος γνωρίζουμε ότι στο τέλος το εθνικό νόμισμα θα υποτιμηθεί τρομακτικά, και οι τιμές θα αυξάνονται συνεχώς δημιουργώντας μεγάλα προβλήματα σε όσους θα πληρώνονται με το εθνικό νόμισμα. Οι παλιότεροι θυμούνται πόσο υποτιμημένη ήταν η δραχμή έναντι των χρυσών λιρών που ήταν περιζήτητες ειδικά την περίοδο κρίσεων.

Επιπρόσθετα, όσοι θα πληρώνονται στο νέο νόμισμα και έχουν δανειακές υποχρεώσεις σε ευρώ θα τους είναι ακόμη δυσκολότερο να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Οι μόνοι ωφελημένοι θα είναι όσοι έχουν περιουσία στο εξωτερικό ή δραστηριοποιούνται στον τομέα των εξαγωγών αφού θα έχουν έσοδα σε ευρώ.

Το νόμισμα αυτό δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή εισαγόμενων προϊόντων. Επομένως, η χώρα θα πρέπει να διασφαλίζει επαρκή διαθέσιμα σε ευρώ για να πληρώνει τις ανάγκες της σε εισαγόμενα. Με το παράλληλο νόμισμα θα ενισχυθεί η παραοικονομία και θα μειωθούν ακόμη περισσότερο τα φορολογικά έσοδα.

Το βασικό μειονέκτημα όλων αυτών των προτάσεων είναι ότι παραγνωρίζουν το ουσιαστικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας που είναι η στρεβλή διάρθρωση της παραγωγικής βάσης που πρέπει να μετασχηματιστεί. Ο μετασχηματισμός αυτός θα ευνοηθεί σε ένα περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων και οικονομικής σταθερότητας όπως αυτό της Ευρωζώνης. Αντιθέτως στο ασταθές περιβάλλον που θα προκύψει από τη θέσπιση ενός παράλληλου  νομίσματος θα ενταθούν ακόμη περισσότερο η στασιμότητα και η φτώχεια.

Τα προβλήματα που θα δημιουργηθούν στην οικονομία από το παράλληλο νόμισμα θα είναι τέτοιας έκτασης που στο τέλος η μόνη επιλογή θα είναι η έξοδος της χώρας από την ευρωζώνη, αλλά όχι μόνο.

Η χώρα θα έχει απομονωθεί οικονομικά και πολιτικά από την Ευρώπη και τα υποχρεωτικά μέτρα που θα κληθεί να λάβει για να υποστηρίξει το εγχείρημα του παράλληλου νομίσματος μπορεί να την οδηγήσουν τελικά και εκτός Ευρώπης.

Συνέντευξη Φίλιππου Σαχινίδη στον ραδιοσταθμό "Στο Κόκκινο"

Μεταξύ άλλων δήλωσε ότι «πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τους στόχους της χώρας», υπογραμμίζοντας ότι «από το 2013 έπρεπε να θέσουμε ως στόχο την οριστική έξοδο στις αγορές».

Ωστόσο, όπως σημείωσε «χάσαμε χρόνο το 2014 και αναλωθήκαμε σε άγονες και ανούσιες συζητήσεις», με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχει αδυναμία απεμπλοκής από την επιτήρηση. Ως θετικά παραδείγματα έφερε την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, ενώ σημείωσε ότι στην πόρτα της εξόδου από το μνημόνιο βρίσκεται και η Κύπρος.

Τόνισε ότι«θα είναι ευχής έργον στους επόμενους τέσσερις μήνες να αλλάξει τόσο πολύ η χώρα τη δημόσια εικόνα της», εκτίμησε όμως ότι οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές και προέβλεψε ότι η Ελλάδα δε θα καταφέρει να πετύχει τόσο δραστικές αλλαγές σε ένα τόσο μικρό διάστημα, ενώ δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος έλλειψης ρευστότητας.

«Για να μπορέσουμε να σταθούμε στα πόδια μας πρέπει να «τρέξει» η οικονομία και να δημιουργήσουμε ένα νέο παραγωγικό πρότυπο που δε θα εξαρτάται από το δανεισμό των θεσμικών εταίρων», πρόσθεσε και κατέληξε λέγοντας ότι για να ανασυνταχθεί η οικονομία χρειάζεται πολιτική και οικονομική σταθερότητα και φιλικό περιβάλλον προς επενδύσεις.

Συνέντευξη Φίλιππου Σαχινίδη στην εφημερίδα Λάρισας «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» και τον δημοσιογράφο Κώστα Γκιάστα την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2015

Σχολιάστε μας την 1η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του Κινήματος Δημοκρατών Σοσιαλιστών. 2.500 στελέχη βρέθηκαν εκεί. Ήταν αυτό που περιμένατε;

Η ανταπόκριση ήταν πάνω από τις προσδοκίες μας. Αυτό όμως που μας εντυπωσίασε ήταν ότι όλοι όσοι ήρθαν, συμμετείχαν στις συζητήσεις καταθέτοντας τις απόψεις τους για τις θεματικές ενότητες που ήταν οι νέες μορφές οργάνωσης κομμάτων, το ιδεολογικό στίγμα του Κινήματος αλλά και οι προτάσεις για έξοδο από την κρίση. Στο κλείσιμο των εργασιών μετά από οκτώ ώρες η αίθουσα ήταν γεμάτη. Δεν θυμάμαι να έχω ξαναζήσει ανάλογη εμπειρία στο παρελθόν.

Πώς «μεταφράζεται» το αποτέλεσμα των εκλογών για το ΚΙΝΗΜΑ τόσο πανελλαδικά όσο και συγκεκριμένα στο Νομό Λάρισας; Πιστεύετε πως γι’ αυτό το μικρό χρονικό διάστημα προεκλογικά το αποτέλεσμα του 2.5% ήταν ικανοποιητικό;

Αν και δεν διασφαλίσαμε να συμμετάσχουμε στη νέα Βουλή που συγκροτήθηκε, θεωρώ ότι το αποτέλεσμα που πετύχαμε στις 16 ημέρες που είχαν στη διάθεσή τους οι υποψήφιοι τόσο στον Νομό Λάρισας αλλά και στις υπόλοιπες εκλογικές περιφέρειες είναι μια μεγάλη κατάκτηση. Επιβεβαιώνει την άποψή μας για την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου πολιτικού φορέα που έδωσε φωνή και έκφραση σε όσους από τον χώρο της Δημοκρατικής Παράταξης ένιωθαν ότι δεν τους εξέφραζε κάποιο από τα υπάρχοντα κόμματα. Αποτελεί μια πολύ καλή αφετηρία για να συνεχίσουμε με μεγαλύτερη θέρμη την προσπάθειά μας για την ανασυγκρότηση των δυνάμεων του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού.

Ο κ. Παπανδρέου δήλωσε ότι στηρίζει την κυβέρνηση ζητώντας από το Σώμα να στηρίξει και εκείνο την κυβέρνηση, κάτι που επιδοκιμάστηκε. Πώς αξιολογείται αυτό στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή όταν μάλιστα ο ίδιος ο κ. Παπανδρέου ανέφερε ότι ο κ. Τσίπρας ήταν εκείνος που είχε πολεμήσει τις προσπάθειες της δικής του κυβέρνησης για μείωση του τεράστιου ελλείμματος;

Ο πρόεδρος του Κινήματος είπε το αυτονόητο ότι στηρίζει κάθε πρωτοβουλία της Κυβέρνησης που οδηγεί σε περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους και σε μικρότερα πρωτογενή πλεονάσματα ώστε να δοθεί χρόνος στη χώρα να γίνουν οι αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές στο κράτος και την οικονομία. Ταυτόχρονα ζητήσαμε από την Κυβέρνηση να εργαστεί για την εξεύρεση μιας λύσης που θα διασφαλίζει την ασφαλή και οριστική έξοδο της χώρας από την κρίση χωρίς να θέτει σε διακινδύνευση τα όσα με τόσες θυσίες κατακτήθηκαν τα τελευταία χρόνια.

Από τον πρόεδρο του Κινήματος εκφράστηκε η ελπίδα ότι η κυβέρνηση θα διαπραγματευτεί με σκληρό, αλλά εποικοδομητικό τρόπο και να καταλήξει στην οποιαδήποτε συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι σήμερα οι συνθήκες είναι κατά πολύ καλύτερες από εκείνες του 2010. Ποια είναι η δική σας εκτίμηση για την πορεία των διαπραγματεύσεων. Πιστεύετε πως μπορεί να «τεντώσει» κι άλλο το σχοινί η ελληνική κυβέρνηση;

Η Ευρώπη στη μακρόχρονη πορεία της πέτυχε να κάνει βήματα προόδου μέσα από διαδικασίες που ενσωμάτωναν τις εθνικές επιδιώξεις αλλά κάθε φορά αναζητούνταν οι αναγκαίοι συμβιβασμοί που ήταν επωφελείς για τις χώρες. Η τυφλή σύγκρουση δεν μπορεί να οδηγήσει σε λύση. Αντίθετα εκ- θέτει τη χώρα σε τεράστιους κινδύνους. Αυτή η προσέγγιση είναι μακριά από τη λογική των ευρωπαϊκών διαδικασιών και αν αποτελεί την πυξίδα της κυβέρνησης θα οδηγήσει σε αποτυχία των συζητήσεων με αρνητικές συνέπειες για τη χώρα.

Ποια είναι η προσέγγισή σας επί των προγραμματικών δηλώσεων του κ. Τσίπρα;

Οι προγραμματικές δηλώσεις υπηρέτησαν περισσότερο εσωτερικές προτεραιότητες και λιγότερο τις πραγματικές ανάγκες της χώρας στις συζητήσεις με τους εταίρους. Όμως οι εκλογές έγιναν. Τώρα είναι η ώρα των αποφάσεων.

Ελπίζουμε στις συναντήσεις που θα γίνουν αύριο και μεθαύριο η Κυβέρνηση να καταθέσει προτάσεις που θα αποτελέσουν αφετηρία για την εξεύρεση μιας οριστικής και ασφαλούς λύσης για την έξοδο της χώρας από την κρίση.

Αυτές τις προτάσεις θα έχουμε την υποχρέωση να τις στηρίξουμε και θα τις στηρίξουμε για το καλό της χώρας.

Αν η κυβέρνηση δεν ανταποκριθεί στην υποχρέωση να βρει σύντομα μια αμοιβαία επωφελή λύση, καθώς ο χρόνος τρέχει και τα περιθώρια στενεύουν, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθούν όλα όσα με τόσο κόπο και θυσίες πετύχαμε. Και αυτό θα οδηγήσει σε μεγάλες περιπέτειες τη χώρα και σε μεγαλύτερες απώλειες για τους πολίτες που σήμερα ήδη δυσκολεύονται.

Συνέντευξη Φίλιππου Σαχινίδη Εκπροσώπου Τύπου του ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ Στον Ρ/Σ Real FM και στη δημοσιογράφο Κάτια Μακρή

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θέλω κατά αρχήν να ξεκινήσω, γιατί ήσασταν και ΥΠΟΙΚ στην κυβέρνηση Παπανδρέου, και θέλω να ξεκινήσουμε κατ’ αρχήν απ’ αυτή την απόφαση Ντράγκι. Τι περιμένετε εσείς και τι σημαίνει αυτό;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Έχει ιδιαίτερη σημασία να κατανοήσουν αυτοί που μας ακούνε ότι η ΕΚΤ αναλαμβάνει να κάνει κάτι που δεν δέχονται να κάνουν οι εθνικές κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωζώνης. Ούσα αντιμέτωπη η Ευρώπη με στασιμότητα, δηλαδή να κινδυνεύει να γίνει σαν την Ιαπωνία και τα επόμενα δέκα χρόνια να μην έχει ανάπτυξη – και όταν δεν έχεις ανάπτυξη ούτε θέσεις εργασίας μπορείς να δημιουργήσεις, ούτε να χτυπήσεις την φτώχεια – παίρνει δραστικές πρωτοβουλίες και προχωράει σ’ αυτό που λέμε ποσοτική χαλάρωση. Δηλαδή θέλει να ρίξει ρευστότητα στην αγορά, προκειμένου να πάρουν μπρος οι οικονομίες της Ευρώπης.

Όμως, για να μπορέσουν οι χώρες να επωφεληθούν απ’ αυτή την πρωτοβουλία που παίρνει η ΕΚΤ, βάζει ορισμένες προϋποθέσεις. Μια από τις προϋποθέσεις, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά χώρες όπως η Ελλάδα, είναι να υλοποιούν ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψει στις οικονομίες να αξιοποιήσουν την πολιτική της ΕΚΤ, να πάρουν μπρος για να μπορέσουν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. Και το μεγάλο λοιπόν δίλημμα κι ερώτημα για την επομένη των εκλογών είναι, εάν η κυβέρνηση η οποία θα συγκροτηθεί, θα έχει τη δυνατότητα να καθίσει στο τραπέζι των συζητήσεων με τους Ευρωπαίους να παρουσιάσει, όπως προτείνει το Κίνημα Δημοκρατών Σοσιαλιστών, ένα ελληνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων. Ένα σχέδιο που θα τυγχάνει ευρύτερης πολιτικής υποστήριξης, που θα το έχουν αποδεχτεί οι Έλληνες ως τη δική τους πρόταση, ώστε σε ό,τι αφορά μεν την ΕΚΤ να επωφεληθούμε απ’ αυτό πρόγραμμα χαλάρωσης ποσοτικής, σε ό,τι δε αφορά τους Ευρωπαίους να μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε θετικές αποφάσεις για το χρέος.

Διότι δυστυχώς ένα καθήκον είχε η κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά, να βγάλει τη χώρα από το πρόγραμμα με ασφάλεια και οριστικά, αλλά απέτυχε. Απέτυχε σ’ αυτό που πέτυχαν η Ιρλανδία και η Πορτογαλία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, βεβαίως, εκεί ξέρετε πήγαινε οι μνημονιακές προβλέψεις και ότι συμφωνούσαν το έκαναν την επόμενη μέρα με όποιο κόστος είχε αυτό. Στην Ελλάδα και το εσωτερικό της ήταν αρκετά δύσκολο να συμβεί αυτό.

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Ναι, γιατί από την πρώτη στιγμή, από το 2010, η ΝΔ τήρησε μια αντιμνημονιακή στάση και υπόσχονταν στον κόσμο ότι έχει λύσεις εναλλακτικές. Αν υπήρχε συναίνεση και αν υπήρχε συμφωνία μεταξύ των βασικών πολιτικών κομμάτων από το 2010, ούτε το πολιτικό, ούτε το κοινωνικό, ούτε το οικονομικό κόστος θα ήταν τόσο όσο αποδείχτηκε εκ των υστέρων.

Παρά το γεγονός ότι πέρασαν πέντε χρόνια, παρά το γεγονός ότι η ανεργία ανέβηκε στο 1,3 εκ. και χάσαμε περίπου ένα στα πέντε ή ένα στα τέσσερα ευρώ που παράγει η ελληνική οικονομία, ακόμη και σήμερα που συζητούμε εξακολουθούν κάποιοι να σκέφτονται με όρους παροχών.

Ακούω τον κύριο Σαμαρά να κάνει συνέχεια φορολογικές παροχές. Αλήθεια το Υπουργείο Οικονομικών θα τιμολογήσει αυτές τις παροχές που κάνει η ΝΔ τώρα κατ’ αντιστοιχία με τις τιμολογήσεις που έκανε στο πρόγραμμα παροχών του ΣΥΡΙΖΑ; Διότι και ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ συναγωνίζονται ποιος θα κάνει τις περισσότερες παροχές παραμονές των εκλογών. Αλλά δεν μας λένε από πού θα βρουν τα χρήματα αυτά, όταν ξέρουμε πόσο δύσκολες είναι οι συνθήκες και δεν μπορούμε να βγούμε στις αγορές.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να σας ρωτήσω κάτι. Λέτε για τη ΝΔ και τις παροχές και σωστά το επισημαίνετε. Από την άλλη θέλω να σας ρωτήσω, επικαλούμενος και την ιδιότητα του οικονομολόγου και του ΥΠΟΙΚ που έχετε, θέλω να μου πείτε και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ πόσο υπαρκτό θεωρείτε το ενδεχόμενο να το δεχτούν οι ευρωπαίοι και να γίνει μια συζήτηση σε βάθος πια;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Οι Ευρωπαίοι έχουν πει τι είναι διατεθειμένοι να δεχτούν και τι δεν είναι διατεθειμένοι να δεχτούν. Η δική μου η άποψη είναι ότι αν η Ελλάδα πρέπει να προσέλθει στο τραπέζι των συζητήσεων με μια συγκροτημένη πρόταση, η οποία θα περιλαμβάνει μέσα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για τον τρόπο με τον οποίο θα αλλάξει η λειτουργία του ελληνικού κράτους, για αλλαγές που αφορούν στο τρόπο λειτουργίας της ελληνικής οικονομίας. Έτσι η Ελλάδα δεν θα χρειάζεται πλέον στήριξη από τους Ευρωπαίους, αλλά θα μπορεί πλέον να στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στις δικές της δυνάμεις. Αλλιώς δεν πρόκειται η ΕΕ να κάνει την παραμικρή υποχώρηση, δεν πρόκειται να προσέλθει στο τραπέζι των συζητήσεων.

Γι αυτό θεωρώ ότι είναι υποχρέωση της κυβέρνησης που θα συγκροτηθεί την επομένη των εκλογών, να προχωρήσει στην εκπόνηση ενός ελληνικού σχεδίου και θα περιγράφει αυτό το σχέδιο.

Πρώτον, ποιες αλλαγές θέλουμε στο Κράτος; Πολύ συγκεκριμένες αλλαγές για να ενισχύσουμε την αποτελεσματικότητα στην λειτουργία του. Δεύτερον, ποιες αλλαγές θέλουμε στην οικονομία; Γιατί αν δεν έχουμε μια οικονομία που να είναι ανταγωνιστική και εξωστρεφής, αλήθεια πώς θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας; Καταργώντας τους 400 νόμους; Δηλαδή, αν καταργήσουμε τους 400 νόμους, αυτόματα τα ελληνικά προϊόντα θα έχουν ζήτηση στο εξωτερικό, θα αρχίσουν δηλαδή οι ξένοι να ζητούν ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες; Και όταν λέμε ότι θα καταργήσουμε τους 400 νόμους, θα καταργήσουμε την Διαύγεια, που ουσιαστικά επιτρέπει στον πολίτη να ξέρει που πηγαίνουν τα χρήματα, τον Καλλικράτη, θα επαναφέρουμε τις ανισότητες που υπήρχαν στο ασφαλιστικό σύστημα και που καταργήθηκαν με την μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό;

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Σαχινίδη, να ρωτήσω κάτι; Αφού τα επισημαίνετε όλα αυτά, πώς είστε πρόθυμοι να συνεργαστείτε με τον ΣΥΡΙΖΑ αν και εφόσον βεβαίως μπείτε στην Βουλή;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Δεν είμαστε εύκολοι στις συνεργασίες με τον τρόπο που το παρουσιάζετε στην ερώτηση σας. Έχουμε βάλει συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις και έχουμε πει ότι, ναι, σε όποιον θέλει να διασφαλίσει την συμμετοχή της χώρας στην Ευρωζώνη, ναι, σε όποιο θέλει να δουλέψουμε πάνω σ’ ένα εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων έναντι του οποίου θα εξασφαλίσουμε θετικές αποφάσεις από την ευρωζώνη.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι αλλά ξέρετε και να μπείτε στην Βουλή, γιατί θα σας ρωτήσω γι αυτό που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, και να μπείτε στην Βουλή, το ποσοστό σας, υποθέτω, θα είναι αρκετά ισχνό, κοινοβουλευτικό, αλλά ισχνό, ο ΣΥΡΙΖΑ το ποσοστό του θα είναι πάρα πολύ μεγάλο,

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Ακριβώς αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, αλλά δεν μπορεί ένα κόμμα αρκετά μικρότερο να λέει στον πρώτο, που θα έχει ένα ξεκάθαρο προβάδισμα, έλα, αλλά με τη δική μου ατζέντα. Δεν είναι παράλογο;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Θα μου επιτρέψτε να σας πω, ότι το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ, όποιο και αν είναι αυτό, δεν θα είναι τέτοιο που θα του επιτρέψει να κάνει οποιαδήποτε διαπραγμάτευση από θέση ισχύος, εάν δεν έχει εξασφαλίσει ευρύτερες συναινέσεις, με περισσότερο από ένα κόμματα.

Και σας το λέω αυτό, έχοντας την εμπειρία του 2009. Τότε που εμείς είχαμε το 44% και παρ’ όλα αυτά επειδή στο εσωτερικό δεν είχαμε ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις, η διαπραγματευτική μας θέση ήταν αδύναμη. Διότι αυτό που έβλεπε η Ευρώπη είναι ότι το βάρος της ανάληψης των πρωτοβουλιών για αλλαγές στο τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας το είχε αναλάβει μόνο ένα κόμμα και όλα τα υπόλοιπα κόμματα ήταν απέναντι.

Επομένως, η δική μας θέση δεν ξεκινάει από την δική σας εκτίμηση ότι εμείς θα είμαστε ένα μικρό κόμμα. Πιστεύω ότι έχουμε την δυνατότητα να έχουμε μια πάρα πολύ καλή επίδοση, πολύ μακριά απ’ αυτή που καταγράφουν οι δημοσκοπικές επιδόσεις.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και αυτό ήταν το τελευταίο ερώτημα. Βλέπω και σήμερα σε έρευνα της Rass το ποσοστό του Κινήματος Δημοκρατών Σοσιαλιστών να είναι στο 2,2% , ενώ και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες δείχνουν να μπαίνουν στην Βουλή. Θεωρείτε ότι θα το ανετρέψετε αυτό την Κυραική στην κάλπη;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Η καλύτερη δημοσκόπηση είναι αυτή που πραγματοποιούμε εμείς στις καθημερινές μας επαφές με τους πολίτες, οι οποίοι νιώθουν ότι η δημιουργία του ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ τους έδωσε φωνή, τους έδωσε έκφραση. Και γι αυτό είμαστε απόλυτα πεπεισμένοι ότι όχι μόνο θα μπούμε μέσα στην Βουλή, αλλά ότι θα κάνουμε την έκπληξη και θα είμαστε εκείνη η επίδοση που θα συζητηθεί το βράδυ των εκλογών.

Πολύς κόσμος κρατά πολύ διαφορετική στάση απ’ αυτή που καταγράφαμε στις προηγούμενες προεκλογικές περιόδους. Δεν τοποθετούνται. Βλέπουμε όμως από τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται στο κάλεσμα μας πια, ότι είναι αποφασισμένοι να μας δώσουν φωνή και έκφραση και να συμμετάσχουμε στην επόμενη Βουλή.

Γι αυτό λέω ότι το βράδυ των εκλογών το Κίνημα Δημοκρατών Σοσιαλιστών θα είναι η μεγάλη έκπληξη.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Εγώ το ακούω αυτό που λέτε, θα ρωτήσω όμως και το αντίστροφο: Αν τελικά δεν επιβεβαιωθεί η δική σας εκτίμηση ότι θα είστε η μεγάλη έκπληξη, υπάρχει περίπτωση επανόδου σας στο ΠΑΣΟΚ την επόμενη μέρα, ή μιας συζήτησης για μια αλλαγή και των δύο κομμάτων, ή θα μείνετε αυτόνομοι;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Εμείς είπαμε ότι ξεκινούμε μια προσπάθεια, για να κάνουμε ένα νέο ξεκίνημα. Και δεν πρόκεται να υποχωρήσουμε, ό,τι και αν γίνει και σας διαβεβαιώνω. Όχι εγώ, αλλά οι εκατοντάδες χιλιάδες των πολιτών που αποστασιοποιήθηκαν από τον χώρο τον πολιτικό που τους εξέφραζε για πολλά χρόνια, που δεν είναι διατεθειμένοι έστω και κατ’ ελάχιστο να αφήσουν το ενδεχόμενο να μην εκπροσωπηθεί το ΚΙΝΗΜΑ Δημοκρατών Σοσιαλιστών στην επόμενη Βουλή.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λοιπόν, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ, καλή προσωπική επιτυχία

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Και γω σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δώσατε τη δυνατότητα να παρουσιάσω τις θέσεις του Κινήματος

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υποψήφιος στη Λάρισα με το Κίνημα Δημοκρατών Σοσιαλιστών ο κύριος Φίλιππος Σαχινίδης

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλό μεσημέρι.

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Καλό σας μεσημέρι.

Συνέντευξη Φίλιππου Σαχινίδη Εκπροσώπου Τύπου του ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ Στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων Και στο δημοσιογράφο Βασίλη Μούρτη

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το τελευταίο διάστημα ακούγονται ευρωπαϊκές φωνές (ακόμα και το γερμανικό κοινοβούλιο), που αποδέχονται την ιδέα της διαπραγμάτευσης με μια νέα ελληνική κυβέρνηση, κάτι που απέρριπταν μέχρι πρόσφατα. Δύο θέματα: α. Εσείς διαπραγματευτήκατε, ως κυβέρνηση, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα όπλα το 2010; β. Η συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, την οποία στηρίξατε, χειρίστηκε κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο αυτό που παρέλαβε; Πέτυχε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Το 2010, η χώρα θα είχε πολύ απλά χρεοκοπήσει, αν δεν είχε προηγηθεί η πολύμηνη και ιδιαίτερα σκληρή διαπραγμάτευση που έκανε η κυβέρνηση Παπανδρέου, για να πετύχει την οικονομική στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων μας. Μαραθώνιο διαπραγμάτευσης κάναμε, για να μην χρεοκοπήσουμε. Αυτό που θεωρούμε σήμερα ως δεδομένο, ένα πρόγραμμα στήριξης με δεκάδες δισεκατομμύρια από την Ευρώπη, τότε δεν υπήρχε καν ως ενδεχόμενο. Στην αρχή μας έλεγαν ότι το απαγορεύει η Συνθήκη της ΕΕ.

Το 2011, η κυβέρνηση Παπανδρέου πέτυχε το 2ο πρόγραμμα στήριξης και τη διαγραφή μεγάλου μέρους του χρέους. Συνολικά, εξασφάλισε τα δύο μεγαλύτερα δάνεια και το μεγαλύτερο κούρεμα χρέους που έγιναν ποτέ στην παγκόσμια ιστορία, εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Λέτε όλα αυτά να έγιναν χωρίς διαπραγμάτευση; Η διαπραγμάτευση ήταν σκληρή και συνεχής. Σε κάθε περίπτωση, επειδή η χώρα έχει γεμίσει «προπονητές της εξέδρας», καλό θα ήταν να μας έλεγαν τι έχουν διαπραγματευθεί και πετύχει όσοι λένε ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν διαπραγματεύθηκε.

Τα δύο τελευταία χρόνια, βάλαμε για άλλη μια φορά τη χώρα πάνω από όλα και παρείχαμε στήριξη στην απερχόμενη κυβέρνηση με την ελπίδα ότι θα εξασφάλιζε το μείζον: την ομαλή έξοδο από το πρόγραμμα στήριξης. Απέτυχε παταγωδώς και εξέθεσε τη χώρα στον κίνδυνο του Grexit γι άλλη μια φορά, όπως και το 2012. Αν και ήταν γνωστό εδώ και δύο χρόνια ότι το πρόγραμμα στήριξης έληγε, αντί για έγκαιρη και σοβαρή προετοιμασία, συναγωνίστηκε το τελευταίο διάστημα το ΣΥΡΙΖΑ σε λαϊκισμό για το ποιος θα σκίσει πιο γρήγορα το μνημόνιο. Όχι μόνο έβαλε σε δεύτερη μοίρα τις αναγκαίες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, αλλά είδαμε και πολλά φαινόμενα πισωγυρίσματος, αντιμεταρρυθμίσεων και επαναφοράς πελατειακών πρακτικών.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Την προηγούμενη εβδομάδα ο κ. Ρέγκλινγκ, ο επικεφαλής του ESM, δήλωσε ότι θα μπορούσε να γίνει μια συζήτηση για το ελληνικό χρέος, την οποία απέρριπτε, δηλώνοντας ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο και δεν χρειάζεται κούρεμα. Την ίδια επιχειρηματολογία επικαλούνταν και η κυβέρνηση και ιδιαιτέρως ο πρόεδρος του κόμματος, στο οποίο ήσασταν μέχρι πρόσφατα. Τελικά, το χρέος είναι βιώσιμο ή όχι; Μπορεί να υπάρξει διαπραγμάτευση; Είναι ζήτημα διαπραγμάτευσης μεταξύ πολιτικών ή μεταξύ λογιστών; Και ποιός πρέπει να έχει το πάνω χέρι σε αυτή την περίπτωση;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Είμαστε πια σε θέση να εξυπηρετήσουμε το χρέος μας και στην πράξη το εξυπηρετούμε. Σε αυτό συνέβαλαν οι τεράστιες θυσίες του ελληνικού λαού με τις οποίες επιτεύχθηκε πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά και οι αποφάσεις που πέτυχε η κυβέρνηση Παπανδρέου για την απομείωση του χρέους και τους ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης με χαμηλά επιτόκια και μεγάλες περιόδους αποπληρωμής.

 Ωστόσο, το χρέος συνεχίζει να αποτελεί μεγάλο βάρος στις πλάτες των Ελλήνων. Οι προοπτικές ανάκαμψης της Ελλάδας, αλλά και οι κοινωνικές συνθήκες θα είναι διαφορετικές αν το βάρος του χρέους μειωθεί και άλλο. Και είναι εφικτό να πετύχουμε την περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους, με σοβαρή και αξιόπιστη διαπραγμάτευση.

Αλλά όποιος νομίζει ότι αρκεί να πει «σκίζω τα μνημόνια», κάνει μεγάλο λάθος. Χρειάζεται σοβαρότητα και σύνεση. Πάνω απ’ όλα χρειάζεται αξιοπιστία, χρειάζεται να πείσουμε ότι η περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους θα πιάσει τόπο, ότι η χώρα δεν θα ξανακυλήσει στις προ του 2009 παθογένειες που μας έφεραν εδώ.

Εμείς προτείνουμε δικό μας «Εθνικό Σχέδιο» μεγάλων αλλαγών και προοδευτικών μεταρρυθμίσεων που εγγυώνται την ουσιαστική αλλαγή της χώρας μας, την απαλλαγή από τις παθογένειες που όλοι γνωρίζουμε και ταλανίζουν τη χώρα εδώ και δεκαετίες. Αυτό το Σχέδιο το χρειαζόμαστε ούτως ή άλλως, γιατί πρέπει εμείς να αλλάξουμε συθέμελα τη χώρα μας, αλλιώς θα είμαστε πάλι ο αδύναμος κρίκος της επόμενης διεθνούς κρίσης.

Αυτό το Σχέδιο μπορεί παράλληλα να είναι το μεγάλο μας διαπραγματευτικό μας όπλο με τους εταίρους μας.

Και αυτή είναι η πρόταση του ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ μας για την επόμενη ημέρα. Συνεργασία και συναίνεση σε ένα Ελληνικό Σχέδιο Μεταρρυθμίσεων, που θα αποτελέσει τη βάση της συζήτησης με τους Ευρωπαίους, ώστε να ληφθούν θετικές αποφάσεις για το χρέος και να διασφαλιστεί η ομαλή και οριστική έξοδος από το Πρόγραμμα.

Είναι εφικτό να το πετύχουμε. Έτσι θα ανοίξουμε μια νέα σελίδα για τη χώρα μετά την περιπέτεια των τελευταίων ετών.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μέχρι την προκήρυξη των εκλογών στηρίζατε την κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου. Τώρα έχετε ενταχθεί σε ένα νέο κόμμα. Γιατί δεν παραμείνατε στο ΠΑΣΟΚ, αφού δεν είχατε εκφράσει καμία διαφωνία επί της ακολουθούμενης πολιτικής;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Πολλοί, μεταξύ των οποίων και εγώ, εκφράσαμε επιφυλάξεις, ενστάσεις και διαφωνίες στις λιγοστές συνεδριάσεις των οργάνων του κόμματος. Αλλά και οι δημόσιες τοποθετήσεις μου εξέφραζαν πάντα έναν διαφορετικό προβληματισμό. Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι έκαναν άλλοι προηγουμένως, ποτέ δεν συμπεριφερθήκαμε με τρόπο που να απειλείται κυβερνητική κρίση σε μια δύσκολη συγκυρία για τη χώρα.

Θυμίζω επίσης ότι όταν πρόσφατα ο Γ. Παπανδρέου διατύπωσε δημόσια συγκεκριμένες προτάσεις -τις οποίες και πολλοί στηρίξαμε- για την αναγέννηση της παράταξης και την πορεία της χώρας, αυτές αγνοήθηκαν και χαρακτηρίστηκαν «εξωτερικό θέμα».

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αν γυρίσουμε τον χρόνο πίσω, τι από όσα ψηφίσατε, από το 2012 μέχρι το κλείσιμο της Βουλής, δεν θα ψηφίζατε σήμερα;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Ο συμβιβασμός με πολιτικές και πρακτικές που δεν σε εκφράζουν απόλυτα είναι αναπόφευκτος σε μια κυβέρνηση συνεργασίας, είναι δομικό στοιχείο κάθε συνεργασίας. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι η συνεργασία αυτή ήταν ετεροβαρής. Ανεχθήκαμε, χωρίς επαρκή αντίσταση, αυταρχικές και λαϊκίστικες πρακτικές -σας θυμίζω το περίφημο «με εντολή Σαμαρά»-, ακροδεξιά φαινόμενα, πελατειακές πρακτικές, όπως το σύστημα «4-2-1», που αποδομούσαν την προσπάθεια μεγάλων αλλαγών των προηγούμενων ετών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα με τα οποία διαφώνησα δημοσίως ήταν η απομάκρυνση του ΓΓ Εσόδων κ. Θεοχάρη και η τοποθέτηση του τελευταίου υπουργού Οικονομικών της ΝΔ στην προεδρία των ΕΛΠΕ.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Συνταχθήκατε με τον κ. Παπανδρέου στο νέο του ξεΚΙΝΗΜΑ. Τι πιστεύετε ότι μπορεί να προσφέρει σήμερα ο πρώην πρωθυπουργός; Αυτό που πρεσβεύει, πιστεύετε ότι έχει κάποια σχέση με τα σημερινά αιτήματα της κοινωνίας ή αναζητείται μια δικαίωση για το παρελθόν, όπου, ίσως, ο κ. Παπανδρέου αδικήθηκε;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Τα τελευταία χρόνια, η δημόσια συζήτηση και ο πολιτικός διάλογος δηλητηριάστηκαν όσο ποτέ άλλοτε από τον λαϊκισμό, την υποκρισία και τη συνωμοσιολογία. Επικράτησε τελικά τεχνητή πόλωση γύρω από ένα εξίσου τεχνητό δίλημμα: υπέρ ή κατά του Μνημονίου. Ο δεξιός και αριστερός λαϊκισμός, για δικούς τους λόγους ο καθένας, εμφάνισαν το Μνημόνιο ως την απαρχή όλων των προβλημάτων και όχι ως αποτέλεσμα των όσων προηγήθηκαν, όπως είναι η πραγματικότητα. Πρώτος ο κ. Σαμαράς έσυρε επί δύο χρόνια το χορό του αντιμνημονιακού λαϊκισμού, ταυτιζόμενος σε μεγάλο βαθμό με το ΣΥΡΙΖΑ, τον οποίον έβγαλε από το περιθώριο του πολιτικού χάρτη και του πρόσφερε πρόσβαση σε ένα ευρύτερο ακροατήριο.

Ωστόσο, πίσω από το δίπολο «μνημόνιο/αντιμνημόνιο», υπάρχουν και τα πραγματικά προβλήματα, οι χρόνιες παθογένειες που έκαναν τη χώρα μας αδύναμο κρίκο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό το ξέρουν καλά οι Έλληνες πολίτες, ξέρουν καλά ότι υπάρχουν κακώς κείμενα που οφείλουμε να διορθώσουμε, παθογένειες που μας πληγώνουν, που κάνουν τη χώρα μας να υστερεί στην οικονομία, στην αποτελεσματικότητα του κράτους, στη δικαιοσύνη, στην παιδεία και την υγεία, στην προοπτική ανάπτυξης και ευημερίας που προσφέρει στους νέους.

Εμείς είμαστε η διαφορετική πολιτική δύναμη που λέει στους πολίτες να δούμε πιο πέρα από το Μνημόνιο που ούτως ή άλλως λήγει. Να παλέψουμε να διορθώσουμε τα κακώς κείμενα για να κτίσουμε μια Ελλάδα Αξιών, Δημιουργίας και Αλληλεγγύης, την Μεταπελατειακή Ελλάδα. Γιατί η χώρα χρειάζεται κόμματα και ηγεσίες που βάζουν τη χώρα και τους πολίτες πάνω από το κομματικό και προσωπικό συμφέρον.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μετείχατε σε μια κρίσιμη φάση του βίου της κυβέρνησης Παπανδρέου, ήσασταν παρών στις Κάννες, τι συνέβη εκεί; Έχει γραφεί σε ξένα μέσα ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αρχικά είχε συμφωνήσει με τον πρωθυπουργό, αλλά στη συνέχεια, ύστερα από επικοινωνία που είχε με τον Μ. Μπαρόζο, άλλαξε θέση, στράφηκε κατά του δημοψηφίσματος, «αδειάζοντας» τον κ. Παπανδρέου. Έτσι έγιναν τα πράγματα;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Δεν γνωρίζω αν και τι ειπώθηκε στις Κάννες, μεταξύ του κ. Μπαρόζο και του κ. Βενιζέλου. Δεν θέλω να κάνω εικασίες και για αυτό θα περιοριστώ στα γεγονότα. Γεγονός είναι ότι ο τότε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είχε αρχικά στηρίξει δημόσια την πρόταση διενέργειας δημοψηφίσματος και στη συνέχεια άλλαξε άποψη. Στις Κάννες, έγινε μια δύσκολη συζήτηση, αλλά φύγαμε από εκεί με δεδομένο ότι θα γινόταν το δημοψήφισμα, προκειμένου να εκφραστεί ο ελληνικός λαός γνήσια και δημοκρατικά για το αν αποδέχεται τη συμφωνία για το κούρεμα του χρέους και το 2ο πρόγραμμα στήριξης. Όπως ξέρουμε, το δημοψήφισμα δεν έγινε, διότι ορισμένοι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ απέσυραν τη στήριξή τους από την κυβέρνηση. Η συνέχεια είναι γνωστή.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποια είναι η προσωπική σας θέση; Έπρεπε να γίνει το δημοψήφισμα ή καλώς αποτράπηκε;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Αν το δημοψήφισμα είχε γίνει, θα είχαμε γλιτώσει πολύτιμο χρόνο που χάσαμε ως χώρα σε άσκοπες κομματικές διαμάχες, διαδοχικές αλλαγές κυβερνήσεων, σε λαϊκίστικες κοκορομαχίες. Για να γίνει τι τελικά; Μια στροφή 180 μοιρών από όσους πετροβολούσαν την εθνική προσπάθεια της κυβέρνησης Παπανδρέου. Αν είχε γίνει το δημοψήφισμα, θα είχαμε βγει νωρίτερα από την ύφεση, το κοινωνικό κόστος θα ήταν μικρότερο, αυτή είναι η πικρή αλήθεια.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Διαχειριστήκατε για ένα διάστημα, στην κυβέρνηση Παπαδήμου, την ελληνική οικονομία. Είναι αλήθεια ότι φθάσαμε και πάλι στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και σε ποιόν ανήκει η ευθύνη, αν πράγματι η χώρα έφθασε σε αυτό το σημείο;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Η χώρα μας κινδύνεψε πολλές φορές τα τελευταία χρόνια. Καταρχήν διότι στην αφετηρία υπήρχε το αστρονομικό έλλειμμα των 36 δισ. ευρώ ετησίως που άφησε πίσω της η κυβέρνηση της ΝΔ. Αποσταθεροποιητικά λειτούργησαν επίσης η έλλειψη συναίνεσης και οι προσωπικές στρατηγικές πολιτικών που δεν δίστασαν την ώρα της κρίσης να τάξουν λαγούς με πετραχήλια, προκειμένου να αναρριχηθούν στην εξουσία, όπως έκανε ο κ. Σαμαράς στο περίφημο Ζάππειο με τα 18 δις ισοδύναμα μέτρα, που μετεκλογικά αποδείχθηκαν ανύπαρκτα. Η έμμονή στις διπλές εκλογές του 2012, έφερε και πάλι τη χώρα σε πολύ δύσκολη θέση. Τώρα, έχουμε νέα Ζάππεια, το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ για την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Σήμερα, βρισκόμαστε πάλι σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Τα λεγόμενα spreads των Ελληνικών ομολόγων είναι σήμερα σε υψηλότερα επίπεδα από τότε που προσφύγαμε στον Ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης και είμαστε και πάλι αποκλεισμένοι ουσιαστικά από τις αγορές. Αυτό είναι το κοινό κατόρθωμα κυβέρνησης και αντιπολίτευσης που το τελευταίο διάστημα έσκιζαν μαζί -στα λόγια- τα μνημόνια, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει την επόμενη μέρα. Αν και η χώρα μας διατρέχει σήμερα μικρότερο κίνδυνο από το 2010, καθώς οι δανειακές ανάγκες έχουν μειωθεί και έχουμε πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα, αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν εκλείψει. Χρειάζεται σοβαρότητα, προσεκτικούς χειρισμούς και διαπραγμάτευση με σοβαρότητα και αξιοπιστία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποια είναι η δική σας θέση; Ο κ. Παπανδρέου «έπεσε» λόγω των αποφάσεών του, ή τον «έριξαν» και μάλιστα με τη συνεργασία βουλευτών του ΠΑΣΟΚ;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Δεν θέλω να κάνω ερμηνείες, τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους. Ενώ γυρίσαμε από τις Κάννες έχοντας πετύχει να αποδεχθούν οι εταίροι μας, με τις όποιες επιφυλάξεις και αντιρρήσεις τους, την πραγματοποίηση του δημοψηφίσματος, μικρή μερίδα βουλευτών του ΠΑΣΟΚ απέσυρε τη στήριξή της από αυτή την πρωτοβουλία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιος είναι ο εκλογικός σας στόχος και τι θα γίνει αν μείνετε εκτός Βουλής;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Καταρχήν, είμαι βέβαιος ότι θα μπούμε στη Βουλή, το βλέπουμε στον ενθουσιασμό και στην ελπίδα που γέννησε η πρωτοβουλία μας στους ανθρώπους που συναντούμε κάθε μέρα. Ας μην ξεχνάμε ότι είμαστε κόμμα 15 ημερών και την Κυριακή των εκλογών θα είμαστε 3 εβδομάδων. Αν και το εγχείρημα είναι πρωτόγνωρο για τα πολιτικά δεδομένα της χώρας, η φιλοδοξία μας δεν εξαντλείται απλώς στην παρουσία μας στην επόμενη Βουλή. Θέλουμε να φτάσουμε όσο γίνεται πιο ψηλά, ει δυνατόν και στην 3η θέση, διότι η απώτερη φιλοδοξία μας είναι να ξανακτίσουμε σε γερά θεμέλια τη μεγάλη παράταξη των δημοκρατών και προοδευτικών πολιτών που εμπνέονται από την πολιτική παράδοση της σοσιαλδημοκρατίας, του πολιτικού φιλελευθερισμού, της μεταρρυθμιστικής αριστεράς και των κινημάτων της οικολογίας. Το εγχείρημά μας είναι μακράς πνοής.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αν μπείτε στη Βουλή, θα σας είναι πιο εύκολο να συνεργαστείτε με τον ΣΥΡΙΖΑ ή με τη ΝΔ;

Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Όπως σας είπα, θα μπούμε στη Βουλή, αλλά για εμάς η συμμετοχή σε μια κυβέρνηση δεν είναι αυτοσκοπός. Δεν μας ενδιαφέρει μια κυβέρνηση μοιρασιάς της εξουσίας. Πρέπει να υπάρχουν συγκεκριμένες αρχές και συμφωνημένοι στόχοι.

Την επομένη των εκλογών, η πρότασή μας προς τα άλλα κόμματα θα είναι να συγκροτήσουμε ένα δικό μας Εθνικό Σχέδιο μεγάλων προοδευτικών αλλαγών που αντιμετωπίζουν τις χρόνιες παθογένειες της χώρας: την αδιαφάνεια, το στρεβλό παραγωγικό πρότυπο, τον παρασιτισμό, την αναξιοκρατία, τις πελατειακές πρακτικές, την έλλειψη δικαιοσύνης, τη διαφθορά, τη φοροδιαφυγή, το αναιμικό κράτος πρόνοιας. Αυτό το Εθνικό Σχέδιο θα είναι το διαπραγματευτικό μας όπλο για μια Μεγάλη Συμφωνία με τους εταίρους μας στην ΕΕ για την ελάφρυνση του χρέους και την ασφαλή έξοδο από το πρόγραμμα στήριξης. Και υποστηρίζουμε ότι όποια συμφωνία επιτευχθεί, θα πρέπει να τεθεί στην κρίση του Ελληνικού Λαού μέσω δημοψηφίσματος, έτσι ώστε να αποτελεί κτήμα και δέσμευση των ίδιων των πολιτών και να πάψει ο λαϊκισμός των κομμάτων που προσποιούνται ότι εκπροσωπούν γνήσια τη λαϊκή βούληση. Να ρωτήσουμε δημοκρατικά τους ίδιους τους πολίτες, να ενδυναμώσουμε τη φωνή τους.

Ως προς το ποια κόμματα αποδέχονται αυτό το πλαίσιο συνεργασίας, θα πρέπει να ρωτήσετε τα ίδια.

Η υποψήφια βουλευτής Β’ Αθηνών με το ΠΟΤΑΜΙ, Αντιγόνη Λυμπεράκη, και ο υποψήφιος βουλευτής Λάρισας, του Κινήματος Δημοκρατών Σοσιαλιστών, Φίλιππος Σαχινίδης, βρέθηκαν αντιμέτωποι σε ένα από τα προεκλογικά debate που διοργανώνει η ελληνική υπηρεσία του euronews.

Οι δύο υποψήφιοι βουλευτές μοιράστηκαν την εμπειρία τους με το εκλογικό σώμα κατά τη διάρκεια της βραχείας προεκλογικής περιόδου.

Είπαν ότι οι ψηφοφόροι είναι φοβισμένο, αγανακτισμένοι και θυμωμένοι, λόγω των δυσκολιών που προκαλεί η λιτότητα στην Ελλάδα.

Σημείωσαν ωστόσο ότι υπάρχει ελπίδα πως από τις εκλογές θα προκύψουν συνεργασίες ώστε να σχηματιστεί σταθερή κυβέρνηση.

Ο κ. Σαχινίδης υπογράμμισε πάντως ότι η προϋπόθεση που θέτει το Κίνημα Δημοκρατών Σοσιαλιστών για συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, είναι να διεξαχθεί δημοψήφισμα μετά την διαπραγμάτευση που θα γίνει μετεκλογικά με τους δανειστές της Ελλάδας. Η κα Λυμπεράκη ωστόσο διαφώνησε με την αναγκαιότητα διεξαγωγής ενός τέτοιου δημοψηφίσματος.