Αναγκαία μια νέα Ταυτότητα για τη Σοσιαλδημοκρατία

Αναγκαία μια νέα Ταυτότητα για τη Σοσιαλδημοκρατία

Άρθρο Φίλιππου Σαχινίδη στην εφημερίδα “ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ” Δημοσιεύθηκε την Κυριακή 25 Ιουνίου 2017

Ένα από τα πολιτικά παράδοξα της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα είναι ότι η ήττα της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας που σηματοδοτήθηκε με τη διεθνή χρηματοοικονομική κρίση του 2008 και η παρατηρούμενη πρωτοφανής διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων δεν εξασφάλισαν πολιτικά οφέλη για τα σοσιαλιστικά κόμματα στην Ευρώπη τα οποία βρίσκονται σταθερά σε πτωτική πορεία. Η πτωτική πορεία των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων εύλογα εγείρει το ερώτημα αν έχουν περιθώρια ανάκαμψης.

Η ανασύνταξή τους προϋποθέτει την αποκατάσταση της δυνατότητας τους να ανταποκριθούν αποτελεσματικά με επεξεργασμένες πολιτικές προτάσεις στις αγωνίες των ψηφοφόρων τους. Το κοινωνικό συμβόλαιο που προσέφεραν μετά τον πόλεμο για να εξισορροπήσουν τη σύγκρουση εργασίας και κεφαλαίου διασφάλισε την συνύπαρξη του καπιταλισμού με τη δημοκρατία και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων.

Αυτό που άλλαξε τις τελευταίες δεκαετίες ήταν ότι δεν ανταποκρίθηκαν στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης, ούτε κατανόησαν τις μεγάλες αλλαγές της μεταβιομηχανικής περιόδου στην οικονομία και την κοινωνία.

Η ενίσχυση του τριτογενή τομέα στις ευρωπαϊκές οικονομίες είχε ως αποτέλεσμα, την μείωση του ρόλου των συνδικάτων και κατ’ επέκταση των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων που αυτά στήριζαν. Τη ίδια περίοδο μειώθηκε και ο αριθμός των εργαζομένων στις βιομηχανίες ενώ αναδείχτηκαν νέα κοινωνικά στρώματα, μια νέα μεσαία τάξη πολύ καλά εκπαιδευμένη με ψηλές απολαβές. Με προτεραιότητες όμως αρκετά διαφορετικές από τον παραδοσιακό κόσμο της εργασίας στις βιομηχανίες.

Τα νέα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα σε συνδυασμό με τις μεγάλες προκλήσεις για τον κόσμο της εργασίας, αποτέλεσμα των τεχνολογικών εξελίξεων και της αυτοματοποίησης, καθιστούν αναγκαία την αναζήτηση μιας νέας ταυτότητας για την Σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη.

Για να μπορέσει να εκφράσει μια νέα συμμαχία μεταξύ των υγιών παραγωγικών δυνάμεων που παράγουν νέο πλούτο και αυτών που πλήττονται από την παγκοσμιοποίηση.

Για να το πετύχει δεν αρκεί να περιοριστεί στο όραμα ενός «καπιταλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο». Σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης δεν αρκεί να προτείνεις υψηλότερη φορολογία και περισσότερες δημόσιες επενδύσεις. Πολλά από τα σύγχρονα προβλήματα (κλιματική αλλαγή, μεταναστευτικό, φοροαποφυγή μεγάλων επιχειρήσεων) έχουν παγκόσμια διάσταση την ώρα που η πολιτική εξακολουθεί να ασκείται εντός των εθνικών ορίων γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα της.

Η λαϊκιστική δεξιά και αριστερά προτείνουν ως λύση τον απομονωτισμό, το κλείσιμο των συνόρων την εκδίωξη των μεταναστών. Η Σοσιαλδημοκρατία πρέπει να ξεφύγει από τη αναζήτηση προτάσεων σε εθνικό επίπεδο όπου είναι βέβαιο ότι θα ηττηθεί και θα χαθεί οριστικά και να παλέψει για μια λύση των προβλημάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο δύσκολο και αν είναι σήμερα αυτό.

Μόνο εκεί μπορεί να διασφαλίσει τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων του καπιταλισμού. Με ένα ισχυρό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό που θα καταστήσει εφικτή μια ευρωπαϊκή κεϋνσιανή πολιτική, με ευρωπαϊκά προγράμματα επενδύσεων και καταπολέμησης της ανεργίας, με ένα ευρωπαϊκό μηχανισμό προστασίας των ανέργων.

Για να τα πετύχει αυτά πρέπει να αποδεχτεί ξανά την ανάγκη «του πρωτείου της πολιτικής» και να εργαστεί για να συγκροτηθούν υπερεθνικά όργανα οικονομικής διακυβέρνησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο στη βάση κοινών αξιών.

Η πρόκληση σήμερα είναι να συγκροτήσει το νέο συμβιβασμό αυτή τη φορά ανάμεσα στο κράτος, την αγορά, τις μεγάλες υπερεθνικές εταιρίες και την κοινωνία των πολιτών. Μόνο αν ανταποκριθεί σε αυτή την πρόκληση η Σοσιαλδημοκρατία θα καταφέρει στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη θα ξαναγίνει δύναμη ηγεμονική στο χώρο της κεντροαριστεράς για να προωθήσει την βιώσιμη ανάπτυξη, την κοινωνική δικαιοσύνη και την κοινωνική πρόοδο σε συνθήκες πολιτικής ασφάλειας.